De werkweek van bedrijfsarts Suzanne

Geen werkdag is hetzelfde voor bedrijfsarts Suzanne Driessen. Ze voert onderzoek uit, richt zich op preventie en begeleidt werknemers uit heel Nederland tijdens haar spreekuren. Vanuit haar standplaats bij Healthcare Arbodienst in Venlo reist ze regelmatig door het land of werkt ze online vanuit huis. Suzanne neemt je mee in haar werkweek.

Maandag

Suzanne: ‘Elke maandag is anders voor mij. In de oneven weken begin ik met een overleg met de HR-manager van een grote horecaonderneming, gevolgd door een spreekuur voor hun werknemers. Hier behandel ik uiteenlopende vragen en zorgen. Tijdens de pauze maak ik een korte wandeling voordat ik van 13:00 tot 16:00 mijn volgende spreekuur heb. Daarna geef ik een uur supervisie aan onze praktijkondersteuner bedrijfsarts, aios en aniossen. Mijn werkdag eindigt tussen 17:00 en 18:00.

Op de even maandagen werk ik op het kantoor van mijn werkgever, Healthcare Arbodienst in Venlo. ’s Ochtends heb ik spreekuur voor diverse bedrijven, van productiebedrijven tot supermarkten, maar ook spreek ik ZZP’ers. Niet alle arbodiensten behandelen ZZP’ers, maar Healthcare Arbodienst werkt samen met verzekeringsmaatschappijen zoals Achmea en ASR waarbij er wél contracten zijn met ZZP’ers. Tussen mijn spreekuren door maak ik weer tijd voor een wandeling met een collega en in de middag staan er weer spreekuren gepland. Ook staat er weer supervisie op het programma.’

Dinsdag

‘Dinsdagochtend houd ik spreekuur voor een internationale supermarktketen voor medewerkers uit Friesland, Groningen en Drenthe. Meestal werk ik deze dag vanuit huis, omdat alle afspraken online plaatsvinden.

Eens in de zes weken heb ik een bedrijfsartsenoverleg met mijn directe collega’s van Healthcare Arbodienst. In dit overleg bespreken we casussen binnen onze organisatie. Daarnaast heb ik in de middag een opleidingsgesprek met een van de aiossen.’

Woensdag

‘Woensdag is eveneens afwisselend. In de even weken heb ik spreekuur op het kantoor in Venlo voor een supermarktketen. In de oneven weken werk ik in Eindhoven of ben ik bij een klant in Eersel. Daar spreek ik mensen uit allerlei vakgebieden. Dat kunnen meubelmakers, chauffeurs of schoonmakers zijn.’

Donderdag

‘Op donderdag werk ik op het kantoor van Arbodienst Healthcare en zie ik verschillende werknemers van verschillende klanten. Ook geef ik regelmatig supervisie. Tijdens de lunch wandel ik met collega’s. Met enige regelmaat voer ik medisch onderzoek uit. Bedrijven vragen mij om diverse zaken op de werkvloer te onderzoeken. Aan de hand van een uitgebreide vragenlijst breng ik dat in kaart. Het gaat niet alleen om lichamelijke klachten maar ook om de leefstijl van werknemers en hun werkplezier. Deze week staat een onderzoek bij een metaalbewerkingsbedrijf op de planning, maar dit kan ook bij bijvoorbeeld een zwembad, school of winkel zijn.’

Vrijdag

‘Vrijdag begin ik de ochtend met een spreekuur voor een klant in Venlo. Hier zie ik verschillende werknemers, van kleuterleidsters tot fabrieksmedewerkers. In de middag voer ik medische onderzoeken uit bij trein- en buspersoneel.

Eens per maand neem ik op vrijdagmiddag deel aan een intercollegiaal artsenoverleg buiten mijn eigen arbodienst. Tijdens deze bijeenkomsten bespreken we casussen en wisselen we ervaringen uit over de manier van werken van verschillende arbodiensten. Ook bespreken we de uitdagende kanten van ons vak. Hoe ga je bijvoorbeeld om met iemand die niet wil meewerken of wat doe je als je twijfelt aan een diagnose? Ook biedt de vrijdagmiddag ruimte voor afwisselende zaken. Deze week staat een rijbewijskeuring op de planning. Hiervoor voer ik als bedrijfsarts de medische keuring uit.’

Online spreekuur

Meer weten over de werkweek van bedrijfsarts Suzanne?

Donderdagavond 6 juni zit Suzanne voor je klaar tijdens het online spreekuur. Dit is een digitale interactieve sessie voor artsen en geneeskundestudenten die een carrière in de bedrijfsgeneeskunde overwegen. Suzanne neemt je mee in haar werkweek, maar deelt ook haar ervaringen als bedrijfsarts.

Uiteraard is er ook volop tijd voor al jouw vragen. Het online spreekuur begint om 20:00 en duurt ongeveer een uur. Kom jij ook? Meld je gratis aan via bedrijfsartsworden.nl/onlinespreekuur

Hoe overleef je… als bedrijfsarts?

‘Hoe overleef je… als bedrijfsarts’, na even aarzelen stelt een oud-collega Mustafa Dönmez hem deze vraag. Dat schrijft hij in zijn column voor het Medisch Contact.

Vraag maar raak

Mustafa: ‘Mijn adagium bij geïnteresseerde collega’s is: vraag maar raak! Maar ik zie aan haar dat ze iets niet vraagt. “Je mag me alles over het vak vragen. Daarom loop je toch vandaag met mij mee?” Dit lijkt mij net het duwtje te zijn die ze nodig heeft. “Oké”, begint ze een beetje zenuwachtig. “Uhhh… Met alle respect… hoe… overleef je als bedrijfsarts?” Mustafa schrijft dat hij al vele vragen en opmerkingen van meelopende collega’s gehoord heeft: “Waarom heb jij de overstap gemaakt?”, “Kom je aan je trekken als arts?”, “Hoe zijn je (werk)dagen?”, “Heb je echt geen diensten?”. Maar deze vraag kreeg hij niet eerder.

Pionieren

Mustafa besluit de vraag te beantwoorden door hem om te draaien: ‘Ik zie het niet als overleven. Ik zie het als pionieren. Binnen en door de bedrijfsgeneeskunde liggen er kansen. Wil je bijdragen aan onderwijs? Er is een tekort aan praktijkopleiders. Go for it. Heb je grotere ambities? De NVAB ontvangt je met open armen! Door het bedrijfsartsentekort heb je zowaar ook meer een stem over waar en hoe je je werk wilt gaan doen.’

Mustafa voegt toe: ‘Het is een kort antwoord op een groot vraagstuk. Maar voor nu is dat voldoende voor mij om te overleven.’

Lees de hele column van Mustafa op medischcontact.nl.

Online spreekuur met Suzanne

Donderdagavond 6 juni zit ambassadeur en bedrijfsarts Suzanne voor je klaar tijdens het online spreekuur. Een digitale interactieve sessie voor artsen en geneeskundestudenten die een carrière in de bedrijfsgeneeskunde overwegen. Suzanne neemt je mee in haar werkweek, maar deelt ook haar ervaringen als bedrijfsarts. Uiteraard is er ook volop tijd voor al jouw vragen.

‘Als bedrijfsarts kom ik op allerlei plekken terecht. Ik neem een kijkje in de keuken bij veel verschillende bedrijven en verdiep me in alle processen om hen zo goed mogelijk te kunnen adviseren. Daarmee help ik werknemers naar hogere niveaus van duurzame inzetbaarheid, op mentaal, fysiek én sociaal niveau. Dat vind ik heel belangrijk. Net als het preventief bezig zijn binnen mijn vakgebied om verzuim te voorkomen.’

Het online spreekuur begint om 20:00 en duurt ongeveer een uur. Kom je ook? Meld je gratis aan voor het online spreekuur via bedrijfsartsworden.nl/onlinespreekuur.

Nieuwe ambassadeurs

Bedrijfsarts Worden verwelkomt twee nieuwe ambasadeurs: Saskia Scheffers (links op de foto), bedrijfsarts in opleiding bij HumanCapitalCare. En Naomi Louisse, bedrijfsarts in opleiding bij Arbo Unie.

Saskia Scheffers was 15 jaar werkzaam als huisarts toen ze merkte dat ze behoefte had aan manieren om het patiëntcontact te verdiepen. Tijdens een meeloopdag bij HumanCapitalCare ging er een wereld voor haar open: ‘Ik vind het echt mooi dat je niet alleen naar een ziekte kijkt, maar veel meer naar een persoon in een organisatie. Zo ontdekte ik dat werk enorm kan helpen om gezond te worden.’

Naomi Louisse was longarts in opleiding in het ziekenhuis, maar zat niet op haar plek. Ze wilde aan de slag buiten het ziekenhuis en liep mee met verschillende specialismen, waaronder bedrijfsgeneeskunde. Via bedrijfsartsworden.nl liep ze een dag mee bij de Arbo Unie. ‘Daar merkte ik dat leuk werk een positieve invloed heeft op je gezondheid. Van die relatie tussen werk en gezondheid was ik mij niet eerder bewust.’

Naomi neemt het stokje van haar collega Leonie Mooyman en Saskia neemt de ambassadeursrol over van Erik-Jan van Wijhe. Veel dank voor jullie inzet afgelopen jaren Leonie en Erik-Jan.

Bedrijfsartsen gaan voor maximale impact op gezond werken

Van maximale betekenis zijn én blijven voor zo veel mogelijk werkenden. Deze ambitie werd op 30 mei gepresenteerd door De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en bedrijfsgeneeskunde(NVAB) tijdens de Bedrijfsgeneeskundige Dagen (BG-dagen).

Nieuwe koers

De nieuwe koers legt een andere nadruk binnen het vak, waarbij sociale geneeskunde en bedrijfsgeneeskundig organisatieadvies centraal staan. Voorzitter Boyd Thijssens verklaart: ‘Er zijn talrijke manieren om gezond werken te bevorderen en langdurige ziekte te voorkomen. Het is cruciaal dat de bedrijfsarts er is voor alle werkenden, inclusief toekomstige generaties.’

Noodzaak van koerswijziging

Volgens NVAB-voorzitter Boyd Thijssens en vicevoorzitter Madelijn de Kleine is een koerswijziging onvermijdelijk. Thijssens licht toe: ‘Door de groei van de beroepsbevolking en het historisch hoge verzuim besteden bedrijfsartsen steeds meer tijd aan individuele verzuimbegeleiding, waardoor sociale geneeskunde en collectieve preventie naar de achtergrond verdwijnen.’ De Kleine vult aan: ‘Bedrijfsartsen moeten ook een sleutelrol spelen in het bevorderen van gezond en veilig werk en het garanderen van een duurzaam inzetbare beroepsbevolking, wat momenteel onvoldoende gebeurt.’

Focus op sociale geneeskunde en organisatieadvies

De nieuwe koers benadrukt vier kernthema’s: sociale geneeskunde, bedrijfsgeneeskundig organisatieadvies, individuele begeleiding en preventie. De nadruk ligt hierbij op de eerste twee. Thijssens legt uit: ‘Met deze focus op groeps- en populatieniveau zorgen we ervoor dat onze inspanningen zo veel mogelijk werkenden ten goede komen. Uiteraard blijven we ook individuele begeleiding en preventie bieden, maar op een manier die maximale effectiviteit op groepsniveau waarborgt.’

Het volledige persbericht lees je op de website van de NVAB.

‘Mijn co-schap bedrijfsgeneeskunde is mijn grote geluk geweest’

Elise Koopman is bedrijfsarts, medisch directeur en moeder van drie jonge kinderen. De flexibiliteit, de ontwikkelmogelijkheden en de ruimte om écht aandacht te geven aan mensen; dat maakt haar werk zo ontzettend leuk en uitdagend.

De tijd nemen

Als bedrijfsarts kan ze de tijd nemen voor mensen. Een verademing na haar werkervaring in het ziekenhuis, vertelt Elise. ‘Mijn coschap bedrijfsgeneeskunde is mijn grote geluk geweest, zeg ik wel eens. Omdat het als bedrijfsarts mogelijk is een allround arts te zijn; heel anders dan in een ziekenhuis waar je een diagnose stelt en een patiënt weer uit beeld verdwijnt. Of een huisarts die tien minuten per patiënt heeft.’

Werk-privé balans

Elise werkt zo’n 30 uur per week. Met haar man, die ook arts is, deelt ze de zorg voor hun drie jonge kinderen. ‘Als bedrijfsarts heb je veel flexibiliteit, die ruimte is heel fijn’. Wat haar verder zo aantrekt in het vak, zijn de ontwikkelmogelijkheden. ‘Je kunt je bijvoorbeeld specialiseren zich in een deelgebied van de sociale geneeskunde, zoals oncologie, toxicologie of onderzoek. Zelf hou ik me me naast mijn werkzaamheden bezig met beleid en bestuur, dat vind ik geweldig interessant.’

Elise is bedrijfsarts en medisch directeur bij LEV Arbo. Ze deelde haar ervaring eerder in een interview op deanderedokter.nl. Meer weten? Lees het hele interview op www.deanderedokter.nl/nieuws/elise-koopman

‘Je ziet zo veel meer dan de bubbel van het ziekenhuis’

Als je vijf jaar geleden aan geneeskundestudent Jilke Speulman had gevraagd of hij bedrijfsarts wil worden, had hij absoluut ‘nee’ gezegd. Toch zit hij nu in het derde jaar van zijn opleiding bedrijfsgeneeskunde en heeft hij geen moment spijt van zijn keuze. ‘Zonder te snijden of pillen te geven, kun je ook mensen helpen.’

Imagoprobleem

‘De laatste jaren kiezen weer meer geneeskundestudenten voor bedrijfsgeneeskunde, maar het vak heeft nog steeds een imagoprobleem,’ vindt Jilke Speulman, arts in opleiding tot specialist arbeids- en bedrijfsgeneeskunde bij het Arbo Gezondheidscentrum. Het imagoprobleem ontstaat volgens hem tijdens de opleiding geneeskunde. De artsen die geneeskundestudenten opleiden zijn vooral specialist in het ziekenhuis of huisarts. ‘Vaak zijn ze niet genoeg bekend met het vak van een bedrijfsarts en wordt het dus ook weinig overgebracht op de studenten. Aan het eind van mijn studie had ik in ieder geval geen idee wat het werk van een bedrijfsarts echt inhoudt.’

Nieuwe inzichten                          

Het was tijdens zijn laatste coschap van de opleiding, dat Jilke gebeld werd door een kennis die zelf bedrijfsarts is. ‘Of ik eens wilde komen praten bij het Arbo Gezondheidscentrum.’ Dit vakgebied heeft hij niet eerder overwogen. Toch groeit zijn enthousiasme tijdens dit kennismakingsgesprek met elke minuut. Jilke krijgt meer inzicht in het werk van een bedrijfsarts en wat het werk inhoudt. Hij besluit het een kans te geven en gaat aan de slag als basisarts bij het Arbo Gezondheidscentrum. Dit bevalt zo goed, dat hij na een jaar van start gaat als arts in opleiding tot specialist arbeids- en bedrijfsgeneeskunde.

Van ziekte naar mogelijkheden                           

Inmiddels zit hij in het derde jaar van zijn opleiding tot bedrijfsarts en heeft hij geen moment spijt van zijn keuze. ‘Als bedrijfsarts ben je vaak op een intensieve manier betrokken in een heftige fase van iemands leven. Je kan je beperken tot adviseren over re-integratie, maar door een stap extra te zetten en te kijken wat iemand écht nodig heeft, maak je het werk zo veel leuker en interessanter.

In mijn opleiding leer ik om een ziekte om te zetten naar mogelijkheden. Het is dan niet meer zo belangrijk hoe bijvoorbeeld de ziekte van Crohn pathologisch werkt, maar wel hoe iemand functioneert met zo’n ziekte. Ook leer ik meer over wettelijke kaders en regelgeving en hoe je die in de praktijk kan gebruiken zodat werknemers en werkgevers krijgen wat ze nodig hebben.’

Preventie

Daarnaast is preventie een belangrijk onderdeel van het werk van een bedrijfsarts. ‘Je haakt niet alleen aan op het moment dat mensen ziek zijn geworden, maar leert wat je kunt doen om ervoor te zorgen dat mensen niet op grote schaal uitvallen binnen een organisatie. Je leert epidemiologisch kijken en geeft medisch advies aan organisaties. Het was voor mij een fijne verrassing dat dit ook onderdeel van het werk is.’

De vloer op

Alle kennis die Jilke opdoet tijdens de opleiding, kan hij direct toepassen in de praktijk. Zoals laatst, bij een fabriek waar voedsel wordt verwerkt. ‘Voordat wij met ons team, een praktijkondersteuner, arbeidsdeskundige en casemanager, hier aan de slag gingen, was het ziekteverzuim 19%. Binnen een jaar hebben we dit weten terug te brengen naar 9%. Tijdens de gesprekken zag Jilke dat de werknemers gepassioneerd waren over hun werk, maar dat regelmaat en ritme cruciaal waren. ‘Iets waar de werkgever niet altijd in tegemoet kwam.’ Ook merkte Jilke tijdens een rondleiding op dat er veel lawaai was in de fabriek. ‘Met een paar korte interventies en adviezen boekten we veel medische winst. Zonder te snijden of pillen te geven, kun je ook mensen helpen.‘ Uiteindelijk laten Jilke en zijn collega’s tevreden werknemers én een tevreden werkgever achter.

Levensvreugde terugvinden               

‘Als bedrijfsarts gaat mijn aandacht verder dan alleen medische interventies en behandelingen; het draait om het totale welzijn van de persoon.’ Jilke legt uit dat in de bedrijfsgeneeskunde andere maatstaven gelden dan in het ziekenhuis. Levensgeluk, zingeving, dagelijkse routine en meedoen in de maatschappij spelen een centrale rol. ‘Het gaat niet alleen om het succesvol afronden van medische procedures zoals een operatie, maar vooral om het herstel van functionaliteit en levenskwaliteit.’

Een voorbeeld hiervan is de begeleiding van een vrouw die plotseling doof werd. ‘Zij kreeg mentale problemen omdat ze niet kon accepteren dat haar werk niet meer lukte. Uiteindelijk vond ze een nieuwe passende werkomgeving in de thuiszorg bij veelal ook dove ouderen en dit bracht haar levensvreugde terug. Het toonde mij de impact die mijn werk als (bijna) bedrijfsarts kan hebben.

Meer dan de ziekenhuis-bubbel

Als geneeskundestudenten breder willen kijken dan alleen geneeskunde, maar ook geïnteresseerd zijn in ondernemerschap en een praktische adviserende rol in een commerciële markt, moeten zij bedrijfsgeneeskunde zeker overwegen, vindt Jilke. ‘En daarnaast sta je als bedrijfsarts midden in de maatschappij. De ene dag spreek je een advocaat en dan weer een schoonmaker. Je ziet zo veel meer dan de bubbel van het ziekenhuis. Het is echt heel erg leuk werk.’

‘Samenwerken begint met de ander kennen’

‘De bedrijfsarts is in de praktijk nog te vaak een reactieve adviesmachine die in beeld komt als de werknemer zich ziek meldt.’ Dat zegt Boyd Thijssens, voorzitter van de NVAB en ambassadeur van Bedrijfsarts Worden, in een column op medischcontact.nl.

Hij zou willen dat bedrijfsartsen zich meer gaan opstellen als een sociaal geneeskundige die binnen een populatie werkenden de gezondheid beschermt en bevordert.

Meer werken aan preventie

Boyd geeft aan dat binnen de NVAB de roep om meer bezig te zijn met preventieve taken met de dag luider wordt. Maar daarmee is de switch niet zomaar gemaakt, want ‘meer tijd spenderen aan andere taken betekent per definitie ook minder tijd spenderen aan een deel van de huidige taken. En wie gaat dat dan doen?’

Over de schutting kijken

De NVAB-voorzitter denkt dat het daarom nodig is dat bedrijfsartsen meer in gesprek gaan met aanliggende disciplines. ‘In de gesprekken die ik voer, merk ik dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is om breder te kijken dan de discipline waarin je geregistreerd bent. Menig bedrijfsarts voelt zich nog geen sociaal geneeskundige en ze benadrukken vaak vooral de verschillen.’

Samenwerking zoeken

In de column pleit Boyd voor meer gezamenlijkheid in opleidingen, nascholingen en registraties en gemakkelijkere uitwisseling onderling. Hoewel hij snapt dat die stappen niet een-twee-drie kunnen worden gezet.

‘Als NVAB-voorzitter herken ik de valkuil om alleen bedrijfsartsen te spreken. Ik tracht dan ook regelmatig met andere disciplines in gesprek te gaan. Samenwerken begint met de ander kennen.’

Boyd Thijssens spreekt minister Ernst Kuipers

‘Niet altijd een puur medisch antwoord’ 

Boyd Thijssens (Medisch directeur De Nieuwe arts, voorzitter NVAB en ambassadeur van bedrijfsartsworden.nl) sprak minister Ernst Kuipers toe, tijdens het Ontbijt met de Minister daags na Prinsjesdag.

Boyd benadrukt in zijn verhaal dat niet op alle zorgvragen een puur medisch antwoord past. En dat vroege interventies door de bedrijfsarts uitval of vertrek kunnen voorkomen. ‘Een vroegtijdige inzet van de bedrijfsarts kan enorm bijdragen aan het minder belasten van de zorg die nu zo onder druk staat. Door te voorkomen dat zorgmedewerkers uitvallen. Door oog te hebben voor veilige werkomstandigheden, fysiek én psycho-sociaal. En door te kijken naar een bredere context dan enkel het orgaanprobleem of ziektebeeld.’

Lees het hele artikel op nvab-online.nl: Bedrijfsartsen helpen ambities Integraal Zorgakkoord bereiken

Foto: NVAB

Luistertip
Luister ook naar de podcast van Medisch Contact, Aflevering week 38. Met een terugblik op het Ontbijt met de minister en een gesprek met minister Kuipers, Over de VWS-begroting en de onderhandelingen over het Integraal Zorgakkoord.

Minister zet zich in voor meer artsen buiten het ziekenhuis

De meeste zorg vindt plaats buiten het ziekenhuis. Maar de tekorten aan artsen ‘zonder witte jas’ zijn enorm. Minister Helder pleit daarom voor een integrale aanpak om meer studenten te laten kiezen voor het mooie en dankbare werk in de sociale geneeskunde.

Op een bijeenkomst met studenten geneeskunde, artsen, bestuurders en opleiders sprak de minister over het bekend en bemind maken van de extramurale zorg, oftewel: de zorg buiten het ziekenhuis en de instelling.

Coschappen in sociale geneeskunde

Die integrale aanpak begint wat de minister betreft op de middelbare school. Ze wil dat jongeren daar al enthousiast worden gemaakt voor de zorg. Ook wil ze dat er in de opleiding geneeskunde meer aandacht komt voor extramurale zorg, bijvoorbeeld via coschappen. Ook pleit ze voor meer samenwerking tussen het onderwijsveld, de universiteiten, werkgevers en ministeries.

Gezamenlijke aanpak

De minister zegt dat de tekorten alleen samen kunnen worden aangepakt. ‘We kunnen de uitdagingen in het veranderende zorglandschap alleen het hoofd bieden als wij ons nu gezamenlijk inzetten om het aantal extramurale artsen te vergroten.’

Vergrijzing

De tekorten aan artsen ‘zonder witte jas’ zijn groot. De instroom in de opleidingen blijft achter bij de aantallen die in de toekomst nodig zijn. En de verwachting is dat door onder meer de vergrijzing in de nabije toekomst alleen maar meer artsen nodig zijn in de extramurale zorg. Denk daarbij aan bedrijfsartsen, verslavingsartsen en specialisten ouderengeneeskunde.

Overigens zijn er vrijwel overal in de zorgsector tekorten. Daarom heeft Helder in september vorig jaar al 500 miljoen euro per jaar vrijgemaakt om de zorg als geheel aantrekkelijker te maken.

Lees meer over het arbeidsmarktprogramma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn

Foto: nfu.nl / Ministerie van VWS. Van links naar rechts: René Héman (KNMG), Geraline Leusink (MUMC+), Marjolein v/d Pol (Radboudumc), Minister Conny Helder (VWS), Dov Ballak (NFU), Edith Meijwaard (NVU), Christa Boer (Amsterdam UMC), Lisa Bohm (NFU), Mirjan van Ormondt (VWS), Dini Smilde (NFU), Jacqueline de Graaf (Radboudumc), Menno Reijneveld (UMCG), Annika Berends (VWS)