Al jarenlang neemt het aantal langdurig zieke werknemers toe. Ook vallen steeds vaker mensen uit met mentale klachten. Daarom werder NVAB-vicevoorzitter Madelijn de Kleine, bijzonder hoogleraar Arbeids- en bedrijfsgeneeskunde Frederieke Schaafsma en bedrijfsartsen Marieke van Hoffen en Iris Homeijer geïnterviewd door het NRC. Zij pleiten voor meer aandacht voor preventie in het kader van de bezuinigingen op de WIA.

Individuele begeleiding van werknemers blijft belangrijk, maar volgens de geïnterviewden kunnen bedrijfsartsen juist ook werkgevers ondersteunen bij het realiseren van preventie en goede werkomstandigheden. ‘De grenzen tussen werk en vrije tijd vervagen steeds meer. Het is goed als werknemers en leidinggevenden daarover in gesprek gaan.’

De bedrijfsarts kan het verschil maken

Bedrijfsartsen zien dagelijks hoe werk, gezondheid en welzijn met elkaar verbonden zijn. Door vroegtijdig signalen van overbelasting te herkennen en werkgevers te adviseren over gezonde arbeidsomstandigheden, kunnen zij bijdragen aan het voorkomen van langdurige arbeidsongeschiktheid. ‘Want op de werkvloer is veel winst te halen’, zegt Schaafsma.  

Het bedrijfsartsenvak draait dus niet alleen om het begeleiden van verzuim, maar ook om het voorkomen ervan. In een tijd waarin mentale gezondheid, duurzame inzetbaarheid en gezond werken steeds belangrijker worden, kunnen bedrijfsartsen een sleutelrol vervullen in het gezond houden van werkend Nederland.  

• Lees het artikel in het NRC 
• Lees hier de reactie van de NVAB op het artikel

Dinsdag 2 juni vond het online spreekuur met arts in opleiding tot bedrijfsarts Tim de Groot plaats. De deelnemers waren serieus bezig met hun oriëntatie op de bedrijfsgeneeskunde en kwamen met uiteenlopende vragen naar het spreekuur. Hierdoor ontstonden mooie gesprekken en vloog het uur voorbij.

Tim vertelde wat voor hem de bedrijfsgeneeskunde zo bijzonder maakt: ‘Het persoonlijke contact met mensen, de rol die je als arts kunt spelen en de mogelijkheid om echt iets voor iemand te betekenen. Dat geeft mij energie.’

Daarnaast deelde hij een praktijkcasus, van een 48-jarige timmerman met rugklachten. Alle perspectieven kwamen aan bod: de zorgen van de werknemer (‘Ik kom financieel in de problemen. Fysio helpt niet’), de hulpvraag van de werkgever (‘Help, mijn medewerker valt uit’) en de aanpak van de bedrijfsarts (Medisch info neurologie opvragen en verwijzen naar arbeidsrevalidatie: biopsychosociale benadering). Door inzicht te krijgen in de invloed van stress en het belang van een goede werkhouding, kon de werknemer het werk stap voor stap hervatten. Het resultaat: een volledige en duurzame terugkeer naar werk.

Wij kijken terug op een geslaagd online spreekuur en bedanken alle deelnemers voor hun betrokkenheid en goede vragen. En een extra dank aan Tim, voor zijn verhaal en zijn antwoorden.

• Meedoen aan het volgende online spreekuur?
• Loop een dagje mee met de bedrijfsarts
• Lees meer over ambassadeur Tim

Overgangsklachten hebben voor veel werkende vrouwen invloed op hun functioneren. Bedrijfsartsen komen dit regelmatig tegen in hun spreekkamer. De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) ontwikkelde daarom een richtlijn die bedrijfsartsen ondersteunt in de begeleiding van medewerkers met overgangsklachten.  

In Nederland zijn er momenteel 1,8 miljoen vrouwen in de levensfase waarin overgangsklachten kunnen spelen.  Ongeveer 80% van hen heeft overgangsgerelateerde klachten, en ongeveer 55% ervaart klachten die invloed hebben op het werk.  

Een bedrijfsarts kan veel betekenen voor deze medewerkers door vroegtijdig klachten te signaleren en hen bijvoorbeeld te adviseren over hun leefstijl, of hun door te verwijzen naar een overgangsconsulent. Het advies van een bedrijfsarts draagt dan niet alleen bij aan duurzame inzetbaarheid, maar ook aan het leefplezier en de vitaliteit van deze werknemers.  

Bewustwording en het spreekuur

Vrouwen ervaren het vaak als een taboe om over hun overgangsklachten te praten. Door te praten over verminderd functioneren door de overgang binnen een organisatie, wordt de kans op steun voor deze vrouwen vergroot. Zo staan ze sneller open voor begeleiding en kunnen klachten vroegtijdig gesignaleerd worden.  

Daarnaast is het ook belangrijk dat binnen organisaties bekend is dat werknemers altijd terechtkunnen op het spreekuur van de bedrijfsarts, ook met overgangsklachten. Zo kun je als bedrijfsarts een veilige omgeving creëren waarin alle klachten besproken kunnen worden.  

Meer weten? 

• Bekijk de NVAB-richtlijn Overgang en werk 
• Lees ook het artikel De rol van de bedrijfsarts bij hormonale klachten op het werk 

Voorkomen is beter dan genezen: een heel bekende uitspraak. Toch ligt bij bedrijfsartsen de nadruk niet altijd op preventie. Maar daar komt verandering in. In de reactie van het kabinet op het SER-advies Gezondheid en veilig werken staat het voorkomen van uitval centraal.  

De nadruk op preventie is niet nieuw, maar de urgentie wordt wel groter. ‘Door krapte op de arbeidsmarkt, complexer werk en een hogere mentale belasting van medewerkers kunnen organisaties zich eigenlijk geen vermijdbaar verzuim meer permitteren’, aldus bedrijfsarts Stefan van Vuuren. 

Zo kan een bedrijfsarts niet alleen adviseren wanneer iemand al ziek is, maar juist ook bijdragen aan het herkennen van patronen in werkdruk, organisatie-inrichting of samenwerking die later tot uitval kunnen leiden. Op deze manier kijkt een bedrijfsarts breder dan alleen de medische kant, en is er ruimte voor meedenken op team- of organisatieniveau. Of zoals Stefan het noemt: ‘een deelse verschuiving van ‘beoordelaar van ziekte’, naar ‘sparringspartner voor gezond werk’.’  

Lees hier meer over wat deze ontwikkeling betekent voor de bedrijfsarts

Op woensdag 15 april vond het online spreekuur plaats met ambassadeur Stefan de Haan. Het was een geslaagd spreekuur!

Tijdens dit online spreekuur werd duidelijk welke vragen vaak centraal staan in het werk van de bedrijfsarts. Wat schuilt er achter een klacht? Waarom meldt iemand zich ziek? En welke rol spelen factoren zoals de thuissituatie of de werkcultuur?

Ook besprak Stefan hoe zijn werk als bedrijfsarts verschilt van zijn werk als arts in het ziekenhuis: je kijkt breder, hebt andere verantwoordelijkheden en werkt in een andere dynamiek.

De conclusie van het spreekuur: het bedrijfsartsenvak is breed, met veel opleidingsmogelijkheden én mooie baankansen.

Heb jij ook vragen over het werk van bedrijfsartsen? Of ben je benieuwd naar de ervaringen van een bedrijfsarts? Meld je aan voor het volgende spreekuur:

• 2 juni: online spreekuur met Tim de Groot