Overgangsklachten hebben voor veel werkende vrouwen invloed op hun functioneren. Bedrijfsartsen komen dit regelmatig tegen in hun spreekkamer. De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) ontwikkelde daarom een richtlijn die bedrijfsartsen ondersteunt in de begeleiding van medewerkers met overgangsklachten.  

In Nederland zijn er momenteel 1,8 miljoen vrouwen in de levensfase waarin overgangsklachten kunnen spelen.  Ongeveer 80% van hen heeft overgangsgerelateerde klachten, en ongeveer 55% ervaart klachten die invloed hebben op het werk.  

Een bedrijfsarts kan veel betekenen voor deze medewerkers door vroegtijdig klachten te signaleren en hen bijvoorbeeld te adviseren over hun leefstijl, of hun door te verwijzen naar een overgangsconsulent. Het advies van een bedrijfsarts draagt dan niet alleen bij aan duurzame inzetbaarheid, maar ook aan het leefplezier en de vitaliteit van deze werknemers.  

Bewustwording en het spreekuur

Vrouwen ervaren het vaak als een taboe om over hun overgangsklachten te praten. Door te praten over verminderd functioneren door de overgang binnen een organisatie, wordt de kans op steun voor deze vrouwen vergroot. Zo staan ze sneller open voor begeleiding en kunnen klachten vroegtijdig gesignaleerd worden.  

Daarnaast is het ook belangrijk dat binnen organisaties bekend is dat werknemers altijd terechtkunnen op het spreekuur van de bedrijfsarts, ook met overgangsklachten. Zo kun je als bedrijfsarts een veilige omgeving creëren waarin alle klachten besproken kunnen worden.  

Meer weten? 

• Bekijk de NVAB-richtlijn Overgang en werk 
• Lees ook het artikel De rol van de bedrijfsarts bij hormonale klachten op het werk 

Tim de Groot werkt als arts in opleiding tot bedrijfsarts bij ArboNed in Utrecht. Via een enthousiaste studievriend kwam hij in aanraking met het vak. Een meeloopdag zette zijn eerdere, stoffige beeld van het vak op zijn kop. ‘Pas als je het zelf ziet en doet, ontdek je hoe interessant dit vak is.’

De juiste vervolgopleiding

Na zijn geneeskundestudie werkte Tim op de afdeling interne geneeskunde en in een verpleeghuis. Hij overwoog huisarts te worden of specialist ouderengeneeskunde. Maar na een gesprek met zijn enthousiaste studievriend over het werk van de bedrijfsarts, besloot hij dat ook te verkennen. ‘Ik liep een paar keer met hem mee en kreeg meteen de indruk dat je als bedrijfsarts echt de tijd hebt voor mensen, met duidelijke verantwoordelijkheden en regelmatige werktijden.’ Dat gevoel werd bevestigd toen hij als ANIOS bij ArboNed begon. ‘Ik had het zo naar mijn zin dat ik na minder dan een jaar besloot om met de opleiding tot bedrijfsarts te starten.’

Verder kijken dan de ziekte

Het vak is heel divers, vertelt Tim. ‘Ik spreek mensen met allerlei soorten ziekten, in alle type functies en iedereen gaat weer anders om met ziekte en werk. Dat maakt het heel uitdagend en interessant.’ Wat hem ook aanspreekt is dat je als bedrijfsarts verder kijkt dan de ziekte. ‘We richten ons juist op het functioneren van mensen. Wat betekent een ziekte voor iemands dagelijks leven en werk? En omdat we vaak langere tijd met mensen meelopen, bouw je een vertrouwensband op en krijg je een compleet beeld van iemand.’

Werk als medicijn

Een ervaring die veel indruk op hem maakte, was de begeleiding van een medewerker met een ernstige ziekte. ‘Ondanks een zware behandeling bleef deze persoon grotendeels werken. Uiteindelijk sloeg de behandeling aan en zei de medewerker: “Je zult me voor gek verklaren, maar ik ben van plan om volgende maand weer volledig aan de slag te gaan.” Voor Tim onderstreepte deze ervaring hoe werk kan bijdragen aan iemands welzijn. ‘Het heeft me nog meer doen inzien hoe waardevol werk voor mensen en hun gezondheid kan zijn.’

Tip voor toekomstige bedrijfsartsen

Voor studenten en artsen die het vak overwegen heeft Tim eigenlijk maar één tip: kom vooral een keer meekijken. ‘Tijdens mijn studie had ik een vrij stoffig beeld van de bedrijfsgeneeskunde. Pas toen ik het in de praktijk zag, ontdekte ik hoe interessant het werk is. Mijn advies: vorm je mening op basis van je eigen ervaringen. Hopelijk tot snel!’

Wil je een keertje meelopen met Tim? Schrijf je dan in voor een meeloopdag.

In zijn laatste column voor Medisch Contact als NVAB-voorzitter blikt Boyd Thijssens terug op een terugkerende boodschap: gezond werk ontstaat niet uit controle, maar uit aandacht, vertrouwen en professionele ruimte.

‘Laten we iets vaker vertragen, als bedrijfs­artsen en als dokters in het algemeen. Iets minder hypernerveus reageren. Iets vaker vragen: wat heeft deze mens nodig om goed te kunnen werken? In plaats van: welke regel is hier overtreden? Want uiteindelijk is dát misschien wel onze belangrijkste opdracht: niet het perfect organiseren van werk, maar het menselijk houden ervan.’

Lees de column van Boyd op medischcontact.nl

Stefan de Haan (aios bedrijfsgeneeskunde) staat voor je klaar tijdens het online spreekuur. Hij maakte de overstap van cardiologie naar de bedrijfsgeneeskunde en ontdekte hoe belangrijk preventie is om mensen gezond en duurzaam aan het werk te houden.

Tijdens deze interactieve digitale sessie neemt Stefan je mee in zijn persoonlijke loopbaan, geeft hij een kijkje in zijn werkweek en deelt hij zijn ervaringen uit de praktijk. Uiteraard is er volop ruimte om vragen te stellen.

Ben jij een geneeskundestudent of arts die een carrière als bedrijfsarts overweegt? Meld je dan aan voor het online spreekuur.

• Wat: Online spreekuur met Stefan de Haan
• Datum: 15 april 2026
• Tijd: 19:30 – 20:30
• Aanmelden online spreekuur

In zijn columns voor Medisch Contact geeft bedrijfsarts Mustafa Dönmez regelmatig een inkijkje in zijn spreekkamer.  Dit keer gaat het over een timmerman. Een timmerman wiens leven op zijn kop staat.  

‘Waar slaap je?’ vraag ik.
‘Leger des Heils. Maar ook op de grond bij een vriend.’
Letterlijk. Op. De. Grond.
Rugklachten verklaard.

Lees de hele column van Mustafa op medischcontact.nl: Hij doet het goed