Meer ruimte voor preventie
Voorkomen is beter dan genezen: een heel bekende uitspraak. Toch ligt bij bedrijfsartsen de nadruk niet altijd op preventie. Maar daar komt verandering in. In de reactie van het kabinet op het SER-advies Gezondheid en veilig werken staat het voorkomen van uitval centraal.
De nadruk op preventie is niet nieuw, maar de urgentie wordt wel groter. ‘Door krapte op de arbeidsmarkt, complexer werk en een hogere mentale belasting van medewerkers kunnen organisaties zich eigenlijk geen vermijdbaar verzuim meer permitteren’, aldus bedrijfsarts Stefan van Vuuren.
Zo kan een bedrijfsarts niet alleen adviseren wanneer iemand al ziek is, maar juist ook bijdragen aan het herkennen van patronen in werkdruk, organisatie-inrichting of samenwerking die later tot uitval kunnen leiden. Op deze manier kijkt een bedrijfsarts breder dan alleen de medische kant, en is er ruimte voor meedenken op team- of organisatieniveau. Of zoals Stefan het noemt: ‘een deelse verschuiving van ‘beoordelaar van ziekte’, naar ‘sparringspartner voor gezond werk’.’
Lees hier meer over wat deze ontwikkeling betekent voor de bedrijfsarts
Nieuwe NVAB-richtlijn Overgang en Werk voor bedrijfsartsen
Overgangsklachten hebben voor veel werkende vrouwen invloed op hun functioneren. Bedrijfsartsen komen dit regelmatig tegen in hun spreekkamer. De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) ontwikkelde daarom een richtlijn die bedrijfsartsen ondersteunt in de begeleiding van medewerkers met overgangsklachten.
In Nederland zijn er momenteel 1,8 miljoen vrouwen in de levensfase waarin overgangsklachten kunnen spelen. Ongeveer 80% van hen heeft overgangsgerelateerde klachten, en ongeveer 55% ervaart klachten die invloed hebben op het werk.
Een bedrijfsarts kan veel betekenen voor deze medewerkers door vroegtijdig klachten te signaleren en hen bijvoorbeeld te adviseren over hun leefstijl, of hun door te verwijzen naar een overgangsconsulent. Het advies van een bedrijfsarts draagt dan niet alleen bij aan duurzame inzetbaarheid, maar ook aan het leefplezier en de vitaliteit van deze werknemers.
Bewustwording en het spreekuur
Vrouwen ervaren het vaak als een taboe om over hun overgangsklachten te praten. Door te praten over verminderd functioneren door de overgang binnen een organisatie, wordt de kans op steun voor deze vrouwen vergroot. Zo staan ze sneller open voor begeleiding en kunnen klachten vroegtijdig gesignaleerd worden.
Daarnaast is het ook belangrijk dat binnen organisaties bekend is dat werknemers altijd terechtkunnen op het spreekuur van de bedrijfsarts, ook met overgangsklachten. Zo kun je als bedrijfsarts een veilige omgeving creëren waarin alle klachten besproken kunnen worden.
Meer weten?
Bekijk de NVAB-richtlijn Overgang en werk
Lees ook het artikel De rol van de bedrijfsarts bij hormonale klachten op het werk
Wij stellen aan je voor: onze nieuwe ambassadeur Stefan de Haan
Stefan de Haan is arts in opleiding tot specialist bedrijfsgeneeskunde en onze nieuwe ambassadeur. Eerder werkte hij als cardioloog en die achtergrond neemt hij mee in zijn werk als bedrijfsarts.
Van cardiologie naar bedrijfsgeneeskunde
Na zijn werk als cardioloog wilde Stefan zich oriënteren op een nieuwe stap. ‘Ik had behoefte aan meer variatie in ziektebeelden en meer tijd voor persoonlijk contact met mensen.’ Door gesprekken met verschillende bedrijfsartsen en een meeloopdag werd hij enthousiast over het werk van de bedrijfsarts. ‘Alles wat ik zocht, komt hierin samen.’
Waardering
‘Je kijkt als bedrijfsarts vooral naar de mogelijkheden die medewerkers hebben, ondanks de beperkingen door hun ziekte. Je ziet mensen stap voor stap herstellen en kunt daar actief aan bijdragen. Dat geeft veel voldoening’, vertelt Stefan. De waardering van medewerkers speelt daarin ook een rol. ‘Veel mensen zijn echt blij met de begeleiding en ondersteuning die je biedt, dat maakt het werk extra betekenisvol.’
Expertise in hart- en vaatziekten
Als bedrijfsarts heb je de ruimte om je eigen expertise te ontwikkelen en richting te geven aan je werk. Voor Stefan ligt die, je raadt het al, in de cardiologie. ‘Door mijn eerdere werk kan ik medewerkers met hart- en vaatziekten gerichter begeleiden bij hun herstel en terugkeer naar werk. Ook richt ik mij op preventie van hart- en vaatziekten.’
Individu én organisatie
Hij benadrukt ook de ruimte voor aandacht. ‘Je kunt echt het gesprek aangaan en dieper ingaan op wat er speelt. Daardoor kun je gerichter adviseren en mensen beter ondersteunen.’ Daarnaast haalt hij voldoening uit de bredere blik die hij als bedrijfsarts heeft en de focus op preventie. ‘Het is mooi om te zien dat je niet alleen individuen helpt, maar ook invloed hebt op een team of organisatie, waardoor er gezonder gewerkt wordt.’
‘Zoveel meer dan verzuimbegeleiding’
Voor artsen en studenten die het vak overwegen, heeft Stefan een duidelijk advies: verdiep je en ga het zelf ervaren. ‘Veel mensen denken bij bedrijfsgeneeskunde alleen aan verzuimbegeleiding, maar het vak is zo veel meer en breder dan dat. Laat je goed informeren en loop vooral een dag mee met een bedrijfsarts. Dan krijg je pas echt een goed beeld van hoe mooi dit werk is!’
Kom naar het online spreekuur met Stefan
Ben je nieuwsgierig geworden naar de opleiding en het werk van de bedrijfsarts en wil je meer weten? Meld je dan aan voor het online spreekuur met Stefan op woensdag 15 april 2026.
Boyd: ‘Laten we iets vaker vertragen’
In zijn laatste column voor Medisch Contact als NVAB-voorzitter blikt Boyd Thijssens terug op een terugkerende boodschap: gezond werk ontstaat niet uit controle, maar uit aandacht, vertrouwen en professionele ruimte.
‘Laten we iets vaker vertragen, als bedrijfsartsen en als dokters in het algemeen. Iets minder hypernerveus reageren. Iets vaker vragen: wat heeft deze mens nodig om goed te kunnen werken? In plaats van: welke regel is hier overtreden? Want uiteindelijk is dát misschien wel onze belangrijkste opdracht: niet het perfect organiseren van werk, maar het menselijk houden ervan.’
Lees de column van Boyd op medischcontact.nl
Online spreekuur met Stefan de Haan
Stefan de Haan (aios bedrijfsgeneeskunde) staat voor je klaar tijdens het online spreekuur. Hij maakte de overstap van cardiologie naar de bedrijfsgeneeskunde en ontdekte hoe belangrijk preventie is om mensen gezond en duurzaam aan het werk te houden.
Tijdens deze interactieve digitale sessie neemt Stefan je mee in zijn persoonlijke loopbaan, geeft hij een kijkje in zijn werkweek en deelt hij zijn ervaringen uit de praktijk. Uiteraard is er volop ruimte om vragen te stellen.
Ben jij een geneeskundestudent of arts die een carrière als bedrijfsarts overweegt? Meld je dan aan voor het online spreekuur.
- Wat: Online spreekuur met Stefan de Haan
- Datum: 15 april 2026
- Tijd: 19:30 – 20:30
- Aanmelden online spreekuur
Leestip: Hij doet het goed
In zijn columns voor Medisch Contact geeft bedrijfsarts Mustafa Dönmez regelmatig een inkijkje in zijn spreekkamer. Dit keer gaat het over een timmerman. Een timmerman wiens leven op zijn kop staat.
‘Waar slaap je?’ vraag ik.
‘Leger des Heils. Maar ook op de grond bij een vriend.’
Letterlijk. Op. De. Grond.
Rugklachten verklaard.
Lees de hele column van Mustafa op medischcontact.nl: Hij doet het goed