‘Je ziet zo veel meer dan de bubbel van het ziekenhuis’

Als je vijf jaar geleden aan geneeskundestudent Jilke Speulman had gevraagd of hij bedrijfsarts wil worden, had hij absoluut ‘nee’ gezegd. Toch zit hij nu in het derde jaar van zijn opleiding bedrijfsgeneeskunde en heeft hij geen moment spijt van zijn keuze. ‘Zonder te snijden of pillen te geven, kun je ook mensen helpen.’

Imagoprobleem

‘De laatste jaren kiezen weer meer geneeskundestudenten voor bedrijfsgeneeskunde, maar het vak heeft nog steeds een imagoprobleem,’ vindt Jilke Speulman, arts in opleiding tot specialist arbeids- en bedrijfsgeneeskunde bij het Arbo Gezondheidscentrum. Het imagoprobleem ontstaat volgens hem tijdens de opleiding geneeskunde. De artsen die geneeskundestudenten opleiden zijn vooral specialist in het ziekenhuis of huisarts. ‘Vaak zijn ze niet genoeg bekend met het vak van een bedrijfsarts en wordt het dus ook weinig overgebracht op de studenten. Aan het eind van mijn studie had ik in ieder geval geen idee wat het werk van een bedrijfsarts echt inhoudt.’

Nieuwe inzichten                          

Het was tijdens zijn laatste coschap van de opleiding, dat Jilke gebeld werd door een kennis die zelf bedrijfsarts is. ‘Of ik eens wilde komen praten bij het Arbo Gezondheidscentrum.’ Dit vakgebied heeft hij niet eerder overwogen. Toch groeit zijn enthousiasme tijdens dit kennismakingsgesprek met elke minuut. Jilke krijgt meer inzicht in het werk van een bedrijfsarts en wat het werk inhoudt. Hij besluit het een kans te geven en gaat aan de slag als basisarts bij het Arbo Gezondheidscentrum. Dit bevalt zo goed, dat hij na een jaar van start gaat als arts in opleiding tot specialist arbeids- en bedrijfsgeneeskunde.

Van ziekte naar mogelijkheden                           

Inmiddels zit hij in het derde jaar van zijn opleiding tot bedrijfsarts en heeft hij geen moment spijt van zijn keuze. ‘Als bedrijfsarts ben je vaak op een intensieve manier betrokken in een heftige fase van iemands leven. Je kan je beperken tot adviseren over re-integratie, maar door een stap extra te zetten en te kijken wat iemand écht nodig heeft, maak je het werk zo veel leuker en interessanter.

In mijn opleiding leer ik om een ziekte om te zetten naar mogelijkheden. Het is dan niet meer zo belangrijk hoe bijvoorbeeld de ziekte van Crohn pathologisch werkt, maar wel hoe iemand functioneert met zo’n ziekte. Ook leer ik meer over wettelijke kaders en regelgeving en hoe je die in de praktijk kan gebruiken zodat werknemers en werkgevers krijgen wat ze nodig hebben.’

Preventie

Daarnaast is preventie een belangrijk onderdeel van het werk van een bedrijfsarts. ‘Je haakt niet alleen aan op het moment dat mensen ziek zijn geworden, maar leert wat je kunt doen om ervoor te zorgen dat mensen niet op grote schaal uitvallen binnen een organisatie. Je leert epidemiologisch kijken en geeft medisch advies aan organisaties. Het was voor mij een fijne verrassing dat dit ook onderdeel van het werk is.’

De vloer op

Alle kennis die Jilke opdoet tijdens de opleiding, kan hij direct toepassen in de praktijk. Zoals laatst, bij een fabriek waar voedsel wordt verwerkt. ‘Voordat wij met ons team, een praktijkondersteuner, arbeidsdeskundige en casemanager, hier aan de slag gingen, was het ziekteverzuim 19%. Binnen een jaar hebben we dit weten terug te brengen naar 9%. Tijdens de gesprekken zag Jilke dat de werknemers gepassioneerd waren over hun werk, maar dat regelmaat en ritme cruciaal waren. ‘Iets waar de werkgever niet altijd in tegemoet kwam.’ Ook merkte Jilke tijdens een rondleiding op dat er veel lawaai was in de fabriek. ‘Met een paar korte interventies en adviezen boekten we veel medische winst. Zonder te snijden of pillen te geven, kun je ook mensen helpen.‘ Uiteindelijk laten Jilke en zijn collega’s tevreden werknemers én een tevreden werkgever achter.

Levensvreugde terugvinden               

‘Als bedrijfsarts gaat mijn aandacht verder dan alleen medische interventies en behandelingen; het draait om het totale welzijn van de persoon.’ Jilke legt uit dat in de bedrijfsgeneeskunde andere maatstaven gelden dan in het ziekenhuis. Levensgeluk, zingeving, dagelijkse routine en meedoen in de maatschappij spelen een centrale rol. ‘Het gaat niet alleen om het succesvol afronden van medische procedures zoals een operatie, maar vooral om het herstel van functionaliteit en levenskwaliteit.’

Een voorbeeld hiervan is de begeleiding van een vrouw die plotseling doof werd. ‘Zij kreeg mentale problemen omdat ze niet kon accepteren dat haar werk niet meer lukte. Uiteindelijk vond ze een nieuwe passende werkomgeving in de thuiszorg bij veelal ook dove ouderen en dit bracht haar levensvreugde terug. Het toonde mij de impact die mijn werk als (bijna) bedrijfsarts kan hebben.

Meer dan de ziekenhuis-bubbel

Als geneeskundestudenten breder willen kijken dan alleen geneeskunde, maar ook geïnteresseerd zijn in ondernemerschap en een praktische adviserende rol in een commerciële markt, moeten zij bedrijfsgeneeskunde zeker overwegen, vindt Jilke. ‘En daarnaast sta je als bedrijfsarts midden in de maatschappij. De ene dag spreek je een advocaat en dan weer een schoonmaker. Je ziet zo veel meer dan de bubbel van het ziekenhuis. Het is echt heel erg leuk werk.’

‘Mijn co-schap bedrijfsgeneeskunde is mijn grote geluk geweest’

Elise Koopman is bedrijfsarts, medisch directeur en moeder van drie jonge kinderen. De flexibiliteit, de ontwikkelmogelijkheden en de ruimte om écht aandacht te geven aan mensen; dat maakt haar werk zo ontzettend leuk en uitdagend.

De tijd nemen

Als bedrijfsarts kan ze de tijd nemen voor mensen. Een verademing na haar werkervaring in het ziekenhuis, vertelt Elise. ‘Mijn coschap bedrijfsgeneeskunde is mijn grote geluk geweest, zeg ik wel eens. Omdat het als bedrijfsarts mogelijk is een allround arts te zijn; heel anders dan in een ziekenhuis waar je een diagnose stelt en een patiënt weer uit beeld verdwijnt. Of een huisarts die tien minuten per patiënt heeft.’

Werk-privé balans

Elise werkt zo’n 30 uur per week. Met haar man, die ook arts is, deelt ze de zorg voor hun drie jonge kinderen. ‘Als bedrijfsarts heb je veel flexibiliteit, die ruimte is heel fijn’. Wat haar verder zo aantrekt in het vak, zijn de ontwikkelmogelijkheden. ‘Je kunt je bijvoorbeeld specialiseren zich in een deelgebied van de sociale geneeskunde, zoals oncologie, toxicologie of onderzoek. Zelf hou ik me me naast mijn werkzaamheden bezig met beleid en bestuur, dat vind ik geweldig interessant.’

Elise is bedrijfsarts en medisch directeur bij LEV Arbo. Ze deelde haar ervaring eerder in een interview op deanderedokter.nl. Meer weten? Lees het hele interview op www.deanderedokter.nl/nieuws/elise-koopman

Bedrijfsarts Worden op NCC

Op 8, 9 en 10 maart vindt het tweejaarlijkse Nationaal Coassistenten Congres (NCC) plaats en Bedrijfsarts Worden is erbij! Ambassadeur Mèdelyn Wennekers en haar collega Fleur van Gestel (beiden werkzaam bij Zorg van de Zaak) nemen je mee in de wondere wereld van bedrijfsgeneeskunde tijdens onze paralelle sessie én op de carrièrebeurs.

Paralelle sessie & stand
Als bedrijfsarts ben je geneeskundig specialist op het gebied van werk en gezondheid. Maar wat doet een bedrijfsarts eigenlijk? Hoe ziet een werkweek eruit? Waarom zou je wel of niet voor dit vak kiezen? Tijdens een interactieve sessie van aios bedrijfsgeneeskunde Mèdelyn en Fleur kruipen deelnemers in de huid van een bedrijfsarts. Aan de hand van een bijzondere casus, prikkelende stellingen en persoonlijke ervaringen van onze ambassadeurs. Op de carrièrebeurs kun je bij onze stand terecht voor meer informatie over de opleiding en het vak van de bedrijfsarts. Zien we jou daar?

Ambassadeur Mèdelyn

Mèdelyn werkte als arts-assistent dermatologie in het ziekenhuis toen haar nieuwsgierigheid naar de verhalen áchter de patiënt begon te groeien. ‘Om mensen verder te helpen, is meer nodig dan medische kennis over de aandoening of klacht.’ Ze besloot het over een andere boeg te gooien en inmiddels is ze in opleiding tot bedrijfsarts. Haar advies voor geneeskundestudenten en alle artsen die een andere richting overwegen? ‘Probeer uit te zoeken wat belangrijk voor jou is en laat los wat anderen daar eventueel van vinden. Meelopen en verhalen horen van anderen kan daarbij helpen.’

NCC
Het Nationaal Coassistenten Congres (NCC) staat bekend als het grootste landelijke evenement voor én door geneeskundestudenten. Dit driedaagse congres biedt eens per twee jaar honderden coassistenten en derdejaars geneeskundestudenten de kans om educatie en beroepsoriëntatie te combineren met netwerken en ontspanning.

‘Als bedrijfsarts kom je het hele leven tegen’

In 2021 maakte Mustafa Dönmez de overstap van werken als internist naar het vak van bedrijfsarts. Als zoon van arbeidsmigranten is voor Mustafa daarmee de cirkel rond. ‘Als bedrijfsarts kan ik mij hardmaken voor de gezondheid van arbeidsmigranten.’

Mustafa: ‘Mijn ouders zijn arbeidsmigranten en werkten van 6 uur ’s ochtends tot 7 uur ’s avonds in een visfabriek. Het was zwaar werk. Tegenwoordig noemen we dat ‘3-D werk’: dirty, dangerous en demeaning. Voor mijn ouders gold dat niet; ze hadden werk en dus waren zij blij.’

De cirkel is rond
‘Het idee dat er zoiets als een bedrijfsarts bestaat, kunnen mijn ouders nog steeds niet geloven. Dat je bijvoorbeeld naar een spreekuur over arbeidsomstandigheden kunt gaan, is ondenkbaar. Nu ik zelf bedrijfsarts ben is voor mij de cirkel rond. Als bedrijfsarts kan ik mij onder andere hardmaken voor de gezondheid van de nieuwe arbeidsmigranten. Zo zoek ik de doelgroep actief op om ze te laten weten dat er een bedrijfsarts voor ze klaar staat als dit nodig is. Via social media, maar zeker ook op de werkplekken die ik bezoek.’

Brandweerman, vrachtwagenchauffeur of bedrijfsarts?
‘Als kind wilde ik brandweerman of vrachtwagenchauffeur worden. Het klinkt cliché maar uiteindelijk wilde ik toch vooral mensen helpen. Ik werd internist, maar was ook nieuwsgierig naar werken buiten het ziekenhuis. Van een uitzendbureau voor artsen kreeg ik de vraag “Heb je er ooit aan gedacht om bedrijfsarts te worden?” Dat had ik niet. Maar ik liet het wel bezinken en wilde het proberen. Ik besloot om mijzelf zes maanden de tijd te geven om het uit te proberen. Nu zijn we een paar jaar verder en ben ik niet alleen bedrijfsarts maar zelfs een actieve ambassadeur van het vak.’

Hoeksteen van de geneeskunde
‘Als bedrijfsarts kom je het hele leven tegen en zie je geneeskunde in de breedste zin. Je moet iemand in de ogen kijken en je afvragen: wat speelt hier? Als bedrijfsarts wil ik het hele verhaal begrijpen, naar de ‘hele mens kijken’. Dat is voor mij een belangrijke hoeksteen van de geneeskunde. Toch wordt er tijdens de opleiding geneeskunde heel weinig aandacht besteed aan het werk van een bedrijfsarts. Het is een onderbelicht en ondergewaardeerd vak. Het is veel breder dan de meeste mensen denken. Iemand met een gebroken been komt bij je, maar een twintiger met schizofrenie of iemand die ms heeft, komt ook bij mij terecht. Die veelzijdigheid spreekt me aan, het houdt me scherp.’

Probeer het uit!
‘Ik werk voor een Arbodienst die zich ontfermt over midden- en kleinbedrijven. Mijn werkweek is heel divers. Ik hou onder andere verzuimspreekuren, overleg met collega’s en ga op bezoek bij werkplekken waar ik overleg met werkgevers. Hier bespreek ik hoe het gaat met het verzuim binnen een bedrijf en hoe ze daarmee omgaan. Werken als bedrijfsarts heeft veel praktische voordelen: je kunt werken in de stad waar je woont, een auto leasen en op tijd thuis zijn. Maar wat voor mij het belangrijkste is: ik kom aan mijn trekken als dokter. Dat zorgt ervoor dat ik op de lange termijn happy ben. Mijn advies aan mensen die twijfelen of ze bedrijfsarts willen worden? Geef jezelf die zes maanden en probeer het uit!’

Mustafa is bedrijfsarts in opleiding en werkt bij ArboNed. Heb je vragen over het vak van bedrijfsarts of wil je een keer met Mustafa meelopen? Stuur Mustafa dan een mailtje: mustafa.donmez@arboned.nl

Kiezen voor leuk en betekenisvol werk

De arbeidsmarkt piept en kraakt. Ook in de geneeskundige zorg. Bestaande artsen gaan en masse met pensioen. En nieuwkomers opteren in toenemende mate voor werkweken van vier dagen. Dat is goed nieuws voor de artsen van nu en voor studenten geneeskunde. Er valt héél veel te kiezen. Die keuze valt steeds vaker uit voor bedrijfsgeneeskunde: de instroom aan bedrijfsartsen stijgt.

Jeroen Croes en Femke van Leeuwen ervaren de nieuwe aanwas aan den lijve. Jeroen is bedrijfsarts en opleider bij ArboConcern en ook universitair docent en onderwijscoördinator bij Amsterdam UMC-AMC/UvA. Femke van Leeuwen is praktijkopleider van bedrijfsartsen bij ArboNed. We vroegen hen waarom mensen kiezen voor de medische vervolgopleiding bedrijfsgeneeskunde. Zien ze hierin bepaalde patronen?

Waardering voor werkcultuur

Volgens Jeroen is er één belangrijk terugkerend element in de keuzes die (basis)artsen maken. ‘Wat ik geregeld hoor is dat mensen met name de werkcultuur in ons vakgebied waarderen. Een cultuur van respect voor elkaar, samen ergens voor staan. Niet louter productie draaien, maar samenwerken met verschillende partijen, met meerdere medische en paramedische disciplines. Samenwerken vanuit één doel – de gezondheid en inzetbaarheid van werkenden verbeteren en behouden – en daar ook echt tijd voor maken.’

Werk zelf vormgeven

Femke is ambassadeur van het eerste uur van de meerjarige campagne Bedrijfsarts worden. Het betere werk! Haar enthousiasme voor het vak is met de jaren alleen maar groter geworden. Als praktijkopleider van bedrijfsartsen ziet ze dit enthousiasme terug bij nieuwkomers in het vak. ‘Met name de tijd die je hebt voor de spreekuren en de ruimte die er hierbij is voor preventie en leefstijladviezen spreekt mensen aan. Dat geldt ook voor de mogelijkheid om de invulling van het werk zelf vorm te geven. Je kunt bij de klant op locatie werken of samen met je collega’s op kantoor werken. Bij ons werk hoort ook het adviseren op beleidsniveau om zo de gezondheid van een grotere groep mensen te helpen bevorderen. Ook kun je onderwijs verzorgen, onderzoek doen, zelfs promoveren. En als dat bij je past kun je ook nog als zelfstandige aan de slag. Voor elk wat wils.’

Gezonde medewerkers

Volgens Femke heeft het vak bedrijfsarts de toekomst. ‘Iedereen wil gezonde, duurzaam inzetbare medewerkers. Iedereen wil fit het werk kunnen blijven doen waar hij of zij voor gekozen heeft. Wij dragen daar direct aan bij. Dat is leuk en betekenisvol werk!’

Online spreekuur met Madelijn

Dinsdag 12 december zit ambassadeur en bedrijfsarts Madelijn de Kleine voor je klaar! Madelijn is een gedreven bedrijfsarts en ondernemer. Als oprichter van WIJZ-bedrijfsgeneeskunde en medeoprichter van Platform Gezond Werk, verbindt Madelijn haar passie voor mensgerichte gezondheidszorg met het ondernemerschap. ‘Mijn werk is uitdagend en afwisselend. En als bedrijfsarts heb ik de mogelijkheid om mensen echt te leren kennen.’

Ontdek hoe Madelijn in haar dagelijkse werk haar expertise inzet om mensen en organisaties gezond te houden. Schrijf je gratis in voor het online spreekuur.

Nieuwe ambassadeurs

Bedrijfsarts Worden verwelkomt twee nieuwe ambasadeurs: Saskia Scheffers (links op de foto), bedrijfsarts in opleiding bij HumanCapitalCare. En Naomi Louisse, bedrijfsarts in opleiding bij Arbo Unie.

Saskia Scheffers was 15 jaar werkzaam als huisarts toen ze merkte dat ze behoefte had aan manieren om het patiëntcontact te verdiepen. Tijdens een meeloopdag bij HumanCapitalCare ging er een wereld voor haar open: ‘Ik vind het echt mooi dat je niet alleen naar een ziekte kijkt, maar veel meer naar een persoon in een organisatie. Zo ontdekte ik dat werk enorm kan helpen om gezond te worden.’

Naomi Louisse was longarts in opleiding in het ziekenhuis, maar zat niet op haar plek. Ze wilde aan de slag buiten het ziekenhuis en liep mee met verschillende specialismen, waaronder bedrijfsgeneeskunde. Via bedrijfsartsworden.nl liep ze een dag mee bij de Arbo Unie. ‘Daar merkte ik dat leuk werk een positieve invloed heeft op je gezondheid. Van die relatie tussen werk en gezondheid was ik mij niet eerder bewust.’

Naomi neemt het stokje van haar collega Leonie Mooyman en Saskia neemt de ambassadeursrol over van Erik-Jan van Wijhe. Veel dank voor jullie inzet afgelopen jaren Leonie en Erik-Jan.

Webinar: werken buiten het ziekenhuis

De Geneeskundestudent, NSPOH, SBOH en BKV organiseren een gratis webinar over de carrièremogelijkheden buiten het ziekenhuis. Het webinar vindt plaats op dinsdag 24 oktober om 19:30.

Kom alles te weten over de opleidingen en het werkveld van bedrijfsarts, verzekeringsarts, jeugdarts, huisarts, arts verstandelijk gehandicapten, verslavingsarts, specialist ouderengeneeskunde en psychiater. Tijdens het webinar zitten verschillende sprekers voor je klaar, volg je workshops en kun je vragen stellen.

Meer weten of aanmelden? Ga naar https://bkv.jobs/nl/evenementen/artsen/webinar-werken-buiten-het-ziekenhuis

Online spreekuur met Jeffrey

Donderdag 26 oktober 2023 zit ambassadeur en bedrijfsarts Jeffrey Schaap voor je klaar tijdens het online spreekuur. Een digitale interactieve sessie voor artsen en geneeskundestudenten die een carrière in de bedrijfsgeneeskunde overwegen. Jeffrey neemt je mee in zijn werkweek en deelt zijn ervaringen als bedrijfsarts.

‘Als bedrijfsarts heb ik de tijd om iemand te leren kennen. Ik begeleid mensen tijdens een langere periode, waardoor ik verder kan kijken dan alleen het ziektebeeld. Zo kan ik mensen ondersteunen op heel veel vlakken.’

Uiteraard is er ook volop tijd voor al jouw vragen. Het online spreekuur begint om 19:30 en duurt ongeveer een uur. Kom jij ook? Meld je gratis aan via bedrijfsartsworden.nl/onlinespreekuur

Ambassadeurs leveren input voor Arbovisie 2040

Begin september vond er een gesprek plaats met bedrijfsartsen, beleidsmedewerkers van SZW en minister Karien van Gennip. Voor het Ministerie van SZW zijn meldingen van beroepsziekten belangrijke informatie. Welke ziekten krijgen mensen door hun werk, waar en hoeveel? Onze ambassadeurs Stefan van Vuuren, Boyd Thijssens en Femke van Leeuwen schoven aan tijdens het rondetafelgesprek met de minister.

Bedrijfsartsen moeten beroepsziekten melden, maar het aantal meldingen is op dit moment nog laag. In het gesprek met bedrijfsartsen werd daarom gesproken over knelpunten in het melden van beroepsziekten, en over mogelijke oplossingen.

Het ministerie gebruikt de input van het gesprek de Arbovisie 2040.

Meer weten over beroepsziekten en preventie? Ga naar Wat zegt de wet over beroepsziekten?

‘Samenwerken begint met de ander kennen’

‘De bedrijfsarts is in de praktijk nog te vaak een reactieve adviesmachine die in beeld komt als de werknemer zich ziek meldt.’ Dat zegt Boyd Thijssens, voorzitter van de NVAB en ambassadeur van Bedrijfsarts Worden, in een column op medischcontact.nl.

Hij zou willen dat bedrijfsartsen zich meer gaan opstellen als een sociaal geneeskundige die binnen een populatie werkenden de gezondheid beschermt en bevordert.

Meer werken aan preventie

Boyd geeft aan dat binnen de NVAB de roep om meer bezig te zijn met preventieve taken met de dag luider wordt. Maar daarmee is de switch niet zomaar gemaakt, want ‘meer tijd spenderen aan andere taken betekent per definitie ook minder tijd spenderen aan een deel van de huidige taken. En wie gaat dat dan doen?’

Over de schutting kijken

De NVAB-voorzitter denkt dat het daarom nodig is dat bedrijfsartsen meer in gesprek gaan met aanliggende disciplines. ‘In de gesprekken die ik voer, merk ik dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is om breder te kijken dan de discipline waarin je geregistreerd bent. Menig bedrijfsarts voelt zich nog geen sociaal geneeskundige en ze benadrukken vaak vooral de verschillen.’

Samenwerking zoeken

In de column pleit Boyd voor meer gezamenlijkheid in opleidingen, nascholingen en registraties en gemakkelijkere uitwisseling onderling. Hoewel hij snapt dat die stappen niet een-twee-drie kunnen worden gezet.

‘Als NVAB-voorzitter herken ik de valkuil om alleen bedrijfsartsen te spreken. Ik tracht dan ook regelmatig met andere disciplines in gesprek te gaan. Samenwerken begint met de ander kennen.’

Bedrijfsarts Worden op de KNMG Carrièrebeurs

Wil je meer weten over het werk van de bedrijfsarts? Of heb je vragen over de opleiding tot bedrijfsarts? Wij staan voor je klaar op de KNMG Carrièrebeurs op 30 september 2023. Bezoek onze stand en volg onze workshop Bedrijfsarts: Het betere werk!

Tijdens de workshop neemt Mustafa Dönmez je mee in de wereld van de bedrijfsarts – specialist op het gebied van werk en gezondheid. Hoe ziet een werkweek eruit en waarom zou je voor dit vak kiezen? Beleef het zelf tijdens deze interactieve workshop met een boeiende casus, uitdagende stellingen en persoonlijke ervaringen.

Van internist naar bedrijfsarts

Mustafa maakte zelf de overstap van internist naar bedrijfsarts. Toen zijn loopbaanadviseur voorstelde om een dagje mee te lopen met een bedrijfsarts, had hij geen idee wat hem te wachten stond. Maar verrassend genoeg was Mustafa direct geboeid door het vak en de rol van de bedrijfsarts: ‘Je bent niet de behandelaar, maar de gesprekspartner. Als bedrijfsarts kan je doorvragen, de tijd nemen voor een patiënt en voorbij de ziekte kijken.’

Meer informatie & inschrijven

  • Datum: Zaterdag 30 september 2023
  • Tijd: 10.00 – 16.00 uur
  • Locatie: Beatrixgebouw Jaarbeurs, Utrecht

Op de website van KNMG Carrièrebeurs vind je meer informatie en kan je direct inschrijven voor verschillende workshops.

‘RI&E biedt perfect leermoment’

Het SER Arboplatform bestaat vijf jaar. Dat werd gemarkeerd met een dialoogsessie voor een succesvolle en gedragen RI&E. Bedrijfsarts en ambassadeur Jeffrey Schaap was erbij. ‘Een verhelderende en inspirerende sessie.’

Tijdens de viering van het eerste lustrum bespraken ruim veertig arboprofessionals, zoals bedrijfsartsen, ergonomen en veiligheidskundigen hoe ze met elkaar de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) beter kunnen laten landen in de praktijk. Jeffrey: ‘Samen de risico’s in kaart brengen leidt tot betrokken werknemers en een kans om te leren. Het is een perfect leermoment voor zowel werknemer als werkgever. Daardoor ontstaan vitale organisaties met ijzersterke teams.’

Vijf jaar Arboplatform

Het Arboplatform is het centrale informatiepunt van sociale partners over gezond en veilig werken en biedt advies, kennisuitwisseling en inspirerende voorbeelden aan werkgevers, werknemers en arbodeskundigen. De lustrumbijeenkomst werd mede georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK) en de Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne.

Foto: SER

Minister zet zich in voor meer artsen buiten het ziekenhuis

De meeste zorg vindt plaats buiten het ziekenhuis. Maar de tekorten aan artsen ‘zonder witte jas’ zijn enorm. Minister Helder pleit daarom voor een integrale aanpak om meer studenten te laten kiezen voor het mooie en dankbare werk in de sociale geneeskunde.

Op een bijeenkomst met studenten geneeskunde, artsen, bestuurders en opleiders sprak de minister over het bekend en bemind maken van de extramurale zorg, oftewel: de zorg buiten het ziekenhuis en de instelling.

Coschappen in sociale geneeskunde

Die integrale aanpak begint wat de minister betreft op de middelbare school. Ze wil dat jongeren daar al enthousiast worden gemaakt voor de zorg. Ook wil ze dat er in de opleiding geneeskunde meer aandacht komt voor extramurale zorg, bijvoorbeeld via coschappen. Ook pleit ze voor meer samenwerking tussen het onderwijsveld, de universiteiten, werkgevers en ministeries.

Gezamenlijke aanpak

De minister zegt dat de tekorten alleen samen kunnen worden aangepakt. ‘We kunnen de uitdagingen in het veranderende zorglandschap alleen het hoofd bieden als wij ons nu gezamenlijk inzetten om het aantal extramurale artsen te vergroten.’

Vergrijzing

De tekorten aan artsen ‘zonder witte jas’ zijn groot. De instroom in de opleidingen blijft achter bij de aantallen die in de toekomst nodig zijn. En de verwachting is dat door onder meer de vergrijzing in de nabije toekomst alleen maar meer artsen nodig zijn in de extramurale zorg. Denk daarbij aan bedrijfsartsen, verslavingsartsen en specialisten ouderengeneeskunde.

Overigens zijn er vrijwel overal in de zorgsector tekorten. Daarom heeft Helder in september vorig jaar al 500 miljoen euro per jaar vrijgemaakt om de zorg als geheel aantrekkelijker te maken.

Lees meer over het arbeidsmarktprogramma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn

Foto: nfu.nl / Ministerie van VWS. Van links naar rechts: René Héman (KNMG), Geraline Leusink (MUMC+), Marjolein v/d Pol (Radboudumc), Minister Conny Helder (VWS), Dov Ballak (NFU), Edith Meijwaard (NVU), Christa Boer (Amsterdam UMC), Lisa Bohm (NFU), Mirjan van Ormondt (VWS), Dini Smilde (NFU), Jacqueline de Graaf (Radboudumc), Menno Reijneveld (UMCG), Annika Berends (VWS)

Stefan schuift digitaal aan bij RTL Z

Werknemers hebben zich vorig jaar in ons land meer ziekgemeld dan ooit te voren. Zo concludeert verzekeraar Nationale-Nederlanden (NN). Gemiddeld zijn Nederlandse werknemers negen dagen per jaar ziek.  De meestvoorkomende redenen? Griep en verkoudheid. Direct daarna volgen psychische klachten. Hoe komt dit zo? En belangrijker: wat kunnen we er aan doen? Bedrijfsarts Stefan van Vuuren schoof digitaal aan in de uitzending van RTL Z op donderdagochtend 1 juni.

Psychisch ziekteverzuim is al jaren hoog, maar we zien het wel fors toenemen, vertelt Stefan uit tijdens de uitzending.  ‘Vermoedelijk zijn de grootste oorzaken de lockdowns die zijn geweest. En de hoge werkdruk die er is, door het grote tekort aan werknemers.’ Hoe kun je werknemers mentaal fit houden? En wie is daarvoor verantwoordelijk? ‘Vitaal blijven op de werkplek is een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer. Psychisch verzuim is vaak een stapeling van meerdere problemen. Praat daarover. Met een bedrijfsarts, manager of vertrouwenspersoon bijvoorbeeld. Zo kun je ontdekken wat je nodig hebt als werknemer of wat je als werkgever kan bieden.’

Bekijk de hele uitzending (het item begint op 0.42 en loopt tot 5.40)

‘Meer studenten willen coschap bij bedrijfsarts‘

Steeds meer geneeskundestudenten zijn geïnteresseerd in het vak van de bedrijfsarts. ‘Het dogma dat werken als arts in het ziekenhuis het hoogst haalbare is, zie ik langzaam verdwijnen.’ Dat zegt Jeroen Croes, bedrijfsarts en opleider, docent en onderwijscoördinator bij UMC Amsterdam.

In een interview met deanderedokter.nl noemt Croes dat een mooie ontwikkeling. Hij denkt dat studenten steeds meer het belang van preventie zien.

Studenten zien gevaren van stress
‘Stress en overbelasting veroorzaken enorme problemen. Het is een actueel thema waar de bedrijfsarts zich in verdiept. Dat spreekt studenten aan die zelf ook al grote druk kunnen ervaren. We gaan van een reactieve gezondheidszorg, waarbij er eerst een ziektebeeld moet zijn dat gefixt kan worden, naar meer preventie.’

1500 co-plekken per jaar
Meer interesse voor het vak betekent ook dat er meer plekken moeten komen waar studenten hun coschap kunnen lopen. Jeroen Croes is ambitieus en zet in op minstens 1500 co-plekken voor bedrijfsartsen per jaar.

‘Nu zijn er structureel te weinig plekken. Onze geneeskundestudenten moeten een afgewogen keuze kunnen maken: huisarts of medisch specialist, klinisch of niet-klinisch werkend. Dat betekent dat er véél meer praktijkopleiders en coassistent-begeleiders nodig zijn, want studenten moeten wel de kans hebben om een coschap te lopen bij het domein arbeid en gezondheid.’

Meer preventie, minder uitkeringen
Een logisch vervolg in dit pleidooi is dat de overheid met geld over de brug moet komen, vindt Croes. ‘Voor de opleiding tot bedrijfsarts is geen overheidsgeld beschikbaar, als enige van alle medisch specialistische opleidingen. Dat is natuurlijk van de zotte. Zeker als je bedenkt wat de uitval van zieke werknemers per jaar kost: meer dan 18 miljard euro aan uitkeringskosten door de ziektewet en arbeidsongeschiktheid samen. Met bedrijfsgeneeskunde die inzet op preventie, vroegtijdig ingrijpen en betere begeleiding naar passend werk is vele miljoenen te besparen.’

‘Baangarantie’ in de sociale geneeskunde

Geneeskundestudenten die zich specialiseren in de sociale geneeskunde hoeven niet bang te zijn dat ze geen baan kunnen vinden. De sector staat te springen om nieuwe mensen.

Uit een analyse van het Capaciteitsorgaan blijkt dat het aantal artsen dat werkt in de sociale geneeskunde in de komende twintig jaar afneemt.

Vorig jaar waren er nog 4100 sociaal geneeskundigen. De verwachting is dat het er in 2042 nog zo’n 3800 zullen zijn. Bij de analyse is ervan uitgegaan dat het aandeel instroom en uitstroom gelijk blijft.

Vacatures

De vraag naar bijvoorbeeld bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, jeugdartsen, donorartsen en forensisch artsen is nu al groter dan het aanbod. Er zijn veel vacatures.

De verwachting is ook dat ze zorgvraag de komende jaren zal stijgen, onder meer door een toename van patiënten met meerdere chronische aandoeningen en een complexe zorgvraag door de vergrijzing.

Het capaciteitsorgaan adviseert de overheid dan ook om meer studenten te laten instromen in studies voor sociaal geneeskundige beroepen. Om over tien jaar genoeg artsen te hebben zodat er aan de zorgvraag kan worden voldaan, zijn er de komende jaren elk studiejaar 1000 nieuwe studenten nodig.

Prijs voor onderzoek naar risico’s voor werkende zwangere vrouwen

Monique van Beukering is in de prijzen gevallen met haar proefschrift over de risico’s voor zwangere vrouwen op het werk: ze won de Burgerpenning 2023 van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB).

Van Beukering was een van de negen genomineerden. De commissie die de prijs toekent, beoordeelde de proefschriften op onder meer kwaliteit en relevantie voor een brede groep bedrijfsartsen. Ook keek de commissie of de resultaten herkenbaar of bruikbaar waren voor de dagelijkse praktijk.

Risico’s op complicaties
Uit het onderzoek bleek dat de helft van de zwangere vrouwen in Nederland werkt onder onveilige omstandigheden. Daardoor lopen zij risico’s op complicaties. Volgens Van Beukering, bedrijfsarts bij Zorg van de Zaak en onderzoeker bij Amsterdam UMC, moeten werkgevers meer doen om risico’s te vermijden. Die nieuwswaardige conclusie leidde niet alleen tot artikelen in de vakmedia. Ook het AD en Linda.nl schreven erover.

Betere voorlichting
Tegen Linda.nl zei Van Beukering: ‘Zwanger zijn doe je er niet even bij. Je bent niet langer alleen, maar met zijn tweeën. Het kost veel energie om een kindje te laten groeien.’ En de risico’s zijn aanzienlijk. ‘Vrouwen die veel en onveilig werken, hebben meer kans op een hoge bloeddruk, een miskraam en een vroeggeboorte.’

Van Beukering pleit ervoor dat alle zwangeren goed geïnformeerd worden door hun werkgever. Nu gebeurt dat in slechts 15 procent van de gevallen.

‘Ga naar de bedrijfsarts
Daarnaast roept ze vrouwen op om zo snel mogelijk een afspraak te maken met de bedrijfsarts. ‘Niet pas na 24 weken, wanneer ze uitgeput op mijn spreekuur komen en noodgedwongen moeten stoppen met werken, maar meteen, na tien tot twaalf weken.’

Lees hier het volledige onderzoek.

Workshop over het begeleiden van coasisstenten

Op 11 mei, tijdens de Bedrijfsgeneeskundige dagen in Arnhem, kun je een workshop volgen over wat het begeleiden van coassistenten precies betekent. De workshop wordt gegeven door Jeroen Croes: bedrijfsarts, opleider en docent bij UMC Amsterdam. Voor zijn inspanningen in het geneeskundeonderwijs won hij vorig jaar de Ramazzini prijs.

‘De workshop is bedoeld voor bedrijfsartsen en aios die meer willen weten over het begeleiden van coasistenten. Wat staat je te wachten? Valt het wel te combineren met je eigen werk? We geven een helder beeld hoe een week van een begeleider eruit ziet. Welke handvaten er zijn en hoe een stageprogramma eruit ziet. Daarvoor is straks ook een online toolbox beschikbaar.’

Meer coschapplekken en meer begeleiders
Jeroen zet zich in voor meer coschapsplekken binnen de arbeids- en bedrijfsgeneeskunde. ‘Studenten moeten wel de kans hebben om te proeven van het vak. Daarom zijn ook véél meer praktijkopleiders en coassistent-begeleiders nodig. Op dit congres zijn heel veel bedrijfsartsen en aios uit het land bij elkaar; beter kun je niet hebben. Het thema – Preventie en vitaliteit vanuit de arbeids- en bedrijfsgeneeskunde – is razend interessant. De bedrijfsarts kan daarin veel betekenen.’

Op 11 en 12 mei zijn de Bedrijfsgeneeskundige Dagen (BG-dagen) 2023 van de NVAB. Naast leden van de NVAB, mogen ook aios bedrijfsgeneeskunde die geen lid zijn zich aanmelden via een speciale regeling: zij mogen éénmalig gedurende de opleiding één dag gratis deelnemen. Meer informatie of aanmelden? Ga naar https://nvab-online.nl/bgdagen.

Nieuw online spreekuur met Mèdelyn

Ben je arts of geneeskundestudent en geïnteresseerd in de opleiding en het vak van de bedrijfsarts? Zoom dan in op ons online spreekuur op 20 april (19:30 – 20:30). Onze ambassadeur van deze editie: Mèdelyn Wennekers.

‘Als arts-assistent in het ziekenhuis kwam ik erachter dat ik meer wilde weten over de persoonlijke verhalen van patiënten. Als bedrijfsarts in opleiding kijk ik in de spreekkamer voornamelijk naar het totaalplaatje om een volledig advies te geven. Je loopbaankeuze hoeft niet permanent te zijn, het belangrijkste is om keuzes te maken die belangrijk zijn voor jou, zonder te luisteren naar het oordeel van anderen.’

Meer informatie & inschrijven