Twee nieuwe online spreekuren

Er staan twee online spreekuren gepland op maandag 14 november (om 19:00) en donderdag 15 december (om 19:00). Twee interactieve digitale sessies met ruimte voor vragen. Voor artsen en geneeskundestudenten die een carrière in de bedrijfsgeneeskunde overwegen of benieuwd zijn naar de opleiding en het vak. Meedoen is gratis, wel graag vooraf aanmelden.

Maandag 14 november staat Michel Soffers voor je klaar. Hij streeft naar een gezonde leefstijl en neemt dat ook mee in zijn werk als bedrijfsarts. Hoe word of blijf je fit? En hoe kun je in goede fysieke én mentale gezondheid je werk uitoefenen? Michel vertelt er alles over.

Donderdag 15 december neemt Suzanne Driessen het woord. Suzanne haalt veel voldoening uit het verder helpen van werkenden én vindt de groeimogelijkheden binnen het vakgebied erg fijn.

>> Lees meer of meld je aan

Wij stellen aan je voor: Mèdelyn Wennekers

Maak kennis met onze nieuwste ambassadeur Mèdelyn! Als arts-assistent dermatologie in het ziekenhuis haalde ze veel voldoening uit het praktische onderdeel van haar werk: klachten gericht aanpakken. Maar om de kwaliteit van behandelingen nog beter te maken, wilde ze meer weten van patiënten. Die tijd was er vaak niet en dat begon ze steeds meer te missen.

‘De leefomstandigheden en persoonlijke aspecten van een patiënt zijn belangrijk om een passend behandelplan op te stellen. Niet alleen om klachten te verminderen, maar bijvoorbeeld ook om goed om te leren gaan met bepaalde aandoeningen in het dagelijkse leven.’

Ze besloot het over een andere boeg te gooien, sprong van de “rijdende trein” en kwam met een zachte landing terecht in de bedrijfsgeneeskunde. ‘Als bedrijfsarts kan ik de tijd nemen voor mensen. Ook de variatie in het werk vind ik fijn en interessant. Elke dag zie ik verschillende mensen met uiteenlopende ziektebeelden. Allemaal hebben ze hun eigen verhaal en dat neem ik altijd mee om de beste zorg te bieden.’

Lees hier het hele verhaal van Mèdelyn

Boyd Thijssens spreekt minister Ernst Kuipers

‘Niet altijd een puur medisch antwoord’ 

Boyd Thijssens (Medisch directeur De Nieuwe arts, voorzitter NVAB en ambassadeur van bedrijfsartsworden.nl) sprak minister Ernst Kuipers toe, tijdens het Ontbijt met de Minister daags na Prinsjesdag.

Boyd benadrukt in zijn verhaal dat niet op alle zorgvragen een puur medisch antwoord past. En dat vroege interventies door de bedrijfsarts uitval of vertrek kunnen voorkomen. ‘Een vroegtijdige inzet van de bedrijfsarts kan enorm bijdragen aan het minder belasten van de zorg die nu zo onder druk staat. Door te voorkomen dat zorgmedewerkers uitvallen. Door oog te hebben voor veilige werkomstandigheden, fysiek én psycho-sociaal. En door te kijken naar een bredere context dan enkel het orgaanprobleem of ziektebeeld.’

Lees het hele artikel op nvab-online.nl: Bedrijfsartsen helpen ambities Integraal Zorgakkoord bereiken

Foto: NVAB

Luistertip
Luister ook naar de podcast van Medisch Contact, Aflevering week 38. Met een terugblik op het Ontbijt met de minister en een gesprek met minister Kuipers, Over de VWS-begroting en de onderhandelingen over het Integraal Zorgakkoord.

Bedrijfsartsen laten zich zien!

Bedrijfsartsen laten zich weer volop zien! Onze ambassadeurs zijn aanwezig bij verschillende medische carrière-events. Om geneeskundestudenten te informeren én inspireren over het prachtvak van de bedrijfsarts.

Als bedrijfsarts ben je geneeskundig specialist op het gebied van werk en gezondheid. Maar wat doet een bedrijfsarts eigenlijk? Hoe ziet een werkweek eruit? Waarom zou je wel of niet voor dit vak kiezen? Onze ambasadeurs delen graag hun ervaringen. Dat doen ze vanuit een stand en tijdens workshops. Waar ze deelnemers in de huid van een bedrijfsarts laten kruipen aan de hand van een bijzondere casus en prikkelende stellingen.

Waar we te vinden zijn (of waren)

  • 18 juni 2022: KNMG Carrièrebeurs in Nieuwegein
  • 2 juni 2022 Medische carrièredag MSFU
  • 25 mei 2022 Carrièrdag MCDO in Almelo
  • 12 maart 2022 Nationaal Coassistenten Congres (hybride)

 

 

Ramazziniprijs 2022 voor Jeroen Croes

Jeroen Croes heeft de Ramazziniprijs 2022 ontvangen van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB).

‘Als universitair docent en onderwijscoördinator sociale geneeskunde verbeterde hij stap voor stap het coschap sociale geneeskunde.’ Deze en meer lovende woorden klonken vanuit de NVAB. Om te benadrukken waarom Jeroen als – drijvende kracht voor goed onderwijs – deze prijs dubbel en dwars verdient. En daar kunnen wij ons alleen maar bij aansluiten.

De Ramazziniprijs werd uitgereikt door NVAB-voorzitter Boyd Thijssens – tevens een van onze ambassadeurs. Elke twee jaar reikt de NVAB de Ramazziniprijs aan iemand die zich in bijzondere mate verdienstelijk heeft gemaakt voor het onderwijs in arbeid en gezondheid.

Lees meer op nvab-online.nl: Jeroen Croes Ontvangt de Ramazziniprijs 2022

Foto: NVAB

‘Begrens jezelf niet’

Maak kennis met onze nieuwe ambassadeur Mustafa! De internist uit Den Haag oriënteerde zich op specialisaties aan de andere kant van het spectrum. Bedrijfskunde beviel hem, onverwachts, direct. In het begin van 2022 start Mustafa de arts in opleiding tot bedrijfsarts bij ArboNed. Hij geniet van zijn nieuwe vak en hoopt toekomstige studenten ook te motiveren om zich buiten de bekende paden te oriënteren.

‘Als je me dit tijdens mijn bachelor had verteld, had ik je niet geloofd,’ zegt Mustafa. Tijdens zijn studie had hij specialisaties in de sociale geneeskunde nooit eerder overwogen. ‘Ik wist simpelweg niet wat bedrijfsgeneeskunde inhield. De informatie die ik had, was gebaseerd op vooroordelen. Zo zou het werk minder uitdagend zijn dan bijvoorbeeld in het ziekenhuis.’

Lees hier het hele verhaal van Mustafa!

‘Het begint met een positieve mindset’

We mogen weer een nieuwe ambassadeur verwelkomen: Anjelica Boogert. Tijdens haar studie geneeskunde oriënteerde Anjelica Boogert zich voornamelijk op specialisaties in het ziekenhuis. Ze wilde impact maken, dicht bij het vuur zitten en afwisseling in haar werk. Na een brede oriëntatie, met coschappen op de IC en spoedeisende hulp, vond Anjelica haar interesses juist buiten het ziekenhuis. ‘Na één meeloopdag bij de arbodienst was ik verkocht. Mijn werkervaring in het ziekenhuis was uitdagend en leerzaam, maar ik miste ik diepgang in het contact met patiënten.’

Lees hier het hele verhaal van Anjelica!

Ambassadeur Jeffrey in podcast De andere dokter

Onze ambassadeur Jeffrey Schaap was te gast bij de podcast van De andere dokter. Hij vertelt onder meer over zijn zoektocht naar een passend specialisme.

Zo ontdekt Jeffrey tijdens zijn werk bij neurochirurgie en vervolgens neurologie, dat vooral de begeleiding van patiënten hem trok. ‘Maar door tijdsdruk kon ik patiënten niet goed genoeg leren kennen om hen de begeleiding te bieden die ze in mijn ogen nodig hadden en verdienden.’ Een periode van twijfel volgde. Volgens mij moet jij eens met een bedrijfsarts meelopen, was het welgemeende advies van een vriendin. ‘Ik heb haar heel hard uitgelachen. Maar een moment later besefte ik dat ik eigenlijk geen flauw idee had wat een bedrijfsarts doet. Niet eens een verkeerd of negatief beeld, maar gewoon géén idee.’

Luister de podcast via deze link: De andere dokter: ervaringen van een aios & anios

Vlaggenschip voor de arts van de toekomst

De Nationale Zorggids interviewde Gertjan Beens, bedrijfsarts en voorzitter NVAB, en René Ravestein, projectleider bedrijfsartsworden.nl, over de tekorten aan bedrijfsartsen in Nederland. Ondanks de gedeelde zorgen, zijn beiden hoopvol over de toekomst van ons vak. Bovendien stellen ze dat het probleem niet per se te maken heeft met het imago van de bedrijfsarts.

Een deel van het probleem is niet het negatieve beeld, maar dat er gewoon helemaal geen beeld is. Met de campagne bedrijfsartworden.nl proberen we geneeskundestudenten en zij-instromers duidelijk te maken wat het vak inhoudt’, aldus René. ‘De interesse voor onze ambassadeurs – jonge mensen in opleiding, of al werkzaam als bedrijfsarts – is best groot, net als het bezoek aan onze site. Het laat zien dat veel mensen eerst op het idee gebracht moeten worden. Een deel van de geïnteresseerden landt daarna uiteindelijk bijvoorbeeld bij een arbodienst.’

Gertjan (foto) vertelt onder andere dat hij zijn vak ziet als een vlaggenschip voor de rol die artsen over twintig jaar zullen spelen. ‘De arts in 2040 zal een andere zijn dan nu – meer op preventie en op behoud van functioneren gericht. Het vak bedrijfsarts zal daarmee aantrekkelijk worden, denk ik, en meer op het netvlies komen van jonge mensen.’

Lees het hele interview op de nationalezorggids.nl

‘Van stratenleggers tot consultants: ik begeleid ze allemaal’

We mogen weer een nieuwe ambassadeur verwelkomen: Julie Verbist. Als arts in opleiding tot bedrijfsarts staat Julia midden in de maatschappij en heeft ze een verbindende rol in het bedrijfsleven. Dat vindt zij het allermooiste aan het vak. ‘De band die je opbouwt met werkgevers en de adviserende rol die je hebt binnen een bedrijf vind ik fantastisch’. Lees verder…

Welkom Julia!

Online ‘spreekuur’ voor geneeskundestudenten en artsen

‘Een klein inkijkje in het werkende leven van de bedrijfsarts’

Vanaf april 2021 organiseert bedrijfsartsworden.nl online spreekuren om geïnteresseerden kennis te laten maken met het vak. Elke keer staat een andere ambassadeur centraal met zijn of haar verhaal.

Afgelopen jaren stonden ambassadeurs van bedrijfsartsworden.nl regelmatig in klaslokalen of op drukbezochte carrièrebeurzen. Sinds de uitbraak van COVID-19 was dat niet of nauwelijks meer mogelijk. Om toch geneeskundeprofessionals en -studenten kennis te kunnen laten maken met het vak, is nu het online spreekuur ontwikkeld.

Online alternatief

Het doel is om volledig coronaproof een inspirerende, informatieve en persoonlijke sessie te houden voor geïnteresseerden. Bij het spreekuur staat telkens één ambassadeur centraal met zijn of haar verhaal. Elk spreekuur geeft een klein inkijkje in het werkende leven van de bedrijfsarts en biedt volop ruimte voor deelnemers om vragen te stellen over het vak en de opleiding.

Zoom in

De online sessie duren maximaal een uur. Deelname aan het spreekuur is gratis, wel moeten geïnteresseerden zich aanmelden via bedrijfsartsworden.nl/onlinespreekuur.

 

Luistertip: Bedrijfsarts & corona

Recent verscheen de aflevering ‘Bedrijfsarts: corona en vooroordelen’ van Werkverkenners. BNR Nieuwsradio zoomde hiermee in op het werk van de bedrijfsarts bij corona. De bedrijfsarts heeft juist ook in deze coronatijd een belangrijke rol in het voorkomen en bestrijden van ziekteverzuim. BNR sprak hierover met bedrijfsarts en ambassadeur Madelijn de Kleine, collega-bedrijfsarts Els Carsouw en arbeidsrechtsadvocaat Maarten van Gelderen.

Duidelijke uitleg en afspraken

Ambassadeur Madelijn weet dat mensen lang niet altijd goed weten wat bedrijfsartsen allemaal kunnen en mogen doen. Ze geeft daarom altijd meteen duidelijke uitleg en maakt concrete afspraken. Zo weten werknemer en werkgever meteen wat zij van haar als bedrijfsarts kunnen verwachten. ‘Voor iedereen die het eerst bij mij komt heb ik een introductiepraatje waarin ik uitleg wat mijn werk inhoudt. Ik vertel dat wij twee belangrijke taken hebben: preventie en mensen begeleiden in hun functioneren – daar waar gezondheid en werk elkaar raken. Dat kan doordat je ziek wordt en dat invloed heeft op het werk. Maar ook andersom, wanneer je denkt: hé, wat doet werk met mijn gezondheid?’

‘Bedrijfsarts spreek ik pas als ik uitval, toch?’

Veelvoorkomend misverstand is dat een bedrijfsarts pas te benaderen is wanneer er sprake is van ziekteverzuim. Niks is minder waar. Preventie is een belangrijk (en leuk!) onderdeel van het werk van de bedrijfsarts. Ook dat maakt Madelijn meteen duidelijk in haar introductiegesprek: ‘Vooral het stukje preventie – dus dat mensen ook bij ons kunnen komen zonder dat ze ziekgemeld zijn – is vaak niet bekend bij mensen. Dat biedt vaak ook meteen weer nieuw perspectief. Mensen zeggen dan: oh, dus ik mag ook gewoon zelf bij jou komen als ik vragen heb? Dan zeg ik: ja graag! Dat zijn ook voor mij vaak de leuke gesprekken.’

Geheimhoudingsplicht

Bespreek vooraf goed de spelregels, adviseert Madelijn. ‘Bijvoorbeeld dat wij rekening houden met privacy en geheimhoudingsplicht hebben, net zoals huisartsen of specialisten in het ziekenhuis. Dingen die je met mij bespreekt over je privéleven en medische dingen blijven tussen jou en mij.’ Natuurlijk informeren bedrijfsartsen ook de werkgever, maar die informatie is per definitie altijd beperkt. ‘Je meldt in een brief of iemand in de huidige situatie wel of niet werkt, met welke beperkingen de werkgever rekening kan houden en wat de werknemer juist wel kan. Niet meer en niet minder.’

Contact en overleg

Doordat verslagen van bedrijfsarts – onder meer vanwege de medische geheimhoudingsplicht – beperkt blijven, vinden bijvoorbeeld arbeidsjuristen de rapporten soms te summier om er iets mee te kunnen. dat leidt soms tot vragen. Madelijn benadrukt dat het vaak om langdurige processen gaat. ‘Ik ken de medewerker soms al langer en bij een langer durend verzuimtraject zie je iemand best vaak. En de managers, die ken ik ook. Je zit met elkaar in een proces.’ Bij onduidelijkheden staan bedrijfsartsen open voor toelichting en overleg. ‘Een bedrijfsarts is niet altijd direct bereikbaar via telefoon – want ze zijn nou eenmaal vaak in gesprek met collega’s, werknemers of werkgevers – maar de mailbox wordt altijd gelezen.’

Aflevering beluisteren?

Beluister de volledige aflevering hieronder of via BNR.nl

 

Drie arbodienstverleners verder onder één naam

Sinds 1 november 2020 zijn de arbodienstverleners Argo Advies, Blijwerkt en de Arbodienst verder gegaan onder de naam ‘De Arbodienst’. In januari 2020 maakten de arbodienstverleners al bekend te gaan samenwerken, per 1 november is de samenwerking verder geïntensiveerd door vanuit één naam te opereren.

Spiegel voorhouden

Volgens algemeen directeur Lars Vissers ligt er met de samenwerking een goed fundament waarbij ‘anders denken, lef hebben, continue innoveren en veranderen de basis is’. ‘We houden een spiegel voor en stimuleren organisaties en medewerkers naar zichzelf te kijken, te reflecteren en stappen te zetten. Stappen naar meer werkplezier en bevlogenheid, minder verzuim en een hogere duurzame arbeidsproductiviteit.’ De Arbodienst is onderdeel van paraDIGMA groep.

Hoe ga je als bedrijfsarts om met nachtwerk?

Nachtwerk. Lekker rustig en makkelijk geld verdienen, toch? Maar wist je dat nachtwerk kan leiden tot slaapproblemen, vermoeidheid, griepklachten en een verhoogde kans op diabetes en hart- en vaatziekten? Als bedrijfsarts kun je op meerdere manieren met nachtwerk aan de slag.

‘Stap één: kijk of nachtwerk kan worden vermeden’. Dit stelt de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB). De beroepsvereniging publiceerde onlangs een nieuwe richtlijn over nachtwerk en gezondheid en besteedt momenteel extra aandacht aan het onderwerp. Ook in vakblad Medisch Contact werd de nieuwe focus van de NVAB in de spotlight gezet, met een uitgebreide coverstory: ‘Nachtwerk mag niet vanzelfsprekend zijn’.

Klachten verminderen

Preventie is altijd beter dan genezen, maar wat als nachtwerk niet vermeden kan worden? “Een rooster met nachtwerk is nooit gezond, maar je kunt als het toch nodig is wel proberen om de negatieve effecten van nachtwerk te beperken”, zegt RIVM-onderzoeker Bette Loef in een artikel van RTL Nieuws. In het artikel legt ze uitgebreid uit welke negatieve klachten kunnen optreden bij nachtwerk. Ook geeft Loef een paar voorbeelden hoe werkende mensen het best met nachtwerk om kunt gaan:

  • Zorg voor voldoende rust tussen de diensten.
  • Houd een regelmatig slaappatroon aan.
  • Werk niet teveel nachtdiensten achter elkaar.

Nachtwerk en corona

Het onderzoek van Loef is uitgevoerd vóórdat corona uitbrak, maar er zijn parallellen tussen corona en de klachten die onderzocht zijn, zoals koorts en verkoudheid. “Het is nu heel belangrijk om nachtwerkers goed te beschermen”, zegt Loef. “Dan bedoel ik niet alleen fysiek, met mondkapjes en dergelijke, maar ook in hun eigen gezondheid. Nachtwerkers moeten genoeg tijd krijgen om te herstellen en uit te rusten. Het is belangrijk dat zij goed kunnen slapen en gezond kunnen blijven.” Door de gezondheid te beschermen worden verspreidingsrisico’s onder nachtwerkers minder groot. Ook komt er minder druk te staan op zorgverleners.

Vroeg opstaan

Wat vaak vergeten wordt is dat heel vroeg werken – tussen 1 en 6 uur – ook nachtwerk is. In het AD legt Marijke Gordijn, chronobioloog en gastonderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, uit hoe groot de invloed van licht is op onze biologische klok. “Licht bepaalt ons ritme. Je bloeddruk stijgt bijvoorbeeld al vóórdat je opstaat, ter voorbereiding op de dag.” Door onvoldoende (dag)licht wil je onbewust later gaan slapen, zelfs als je vroeg op wilt staan. En dat levert slaaptekort op. Gordijn: “Op de korte termijn beïnvloedt slaaptekort je stemming. Daarnaast ben je minder fit en alert, dus ga je langzamer werken om fouten te voorkomen.”

In het artikel geeft Marijke Gordijn ook een aantal praktische tips om vroeg opstaan en nachtwerken beter vol te houden:

  • Zorg bij het opstaan voor een halfuur daglicht of gebruik een lichttherapielamp.
  • Zorg overdag regelmatig voor sterk licht. Ga bijvoorbeeld vaker naar buiten of zet je werktafel bij een raam.
  • Verminder avondlicht. Blijf niet tot diep in de nacht doorwerken of op je telefoon scrollen.
  • In het weekend bijslapen? Houd liever het doordeweekse ritme aan.

Maatwerk

Zoals bij veel arbeidsgerelateerde zaken blijft het omgaan met nachtwerk altijd maatwerk. Soms kunnen nachtdiensten vermeden worden, maar bij sommige beroepen is nachtwerk nu eenmaal noodzakelijk. In dat geval kijk je als bedrijfsarts samen met werkgever en werknemer naar alle mogelijkheden. Je geeft praktische tips en denkt mee over verbeteringen voor de inrichting van onder meer werkzaamheden, werktijden en de werkplek.

Meer weten over hoe je als bedrijfsarts het verschil kunt maken, onder andere voor nachtwerkers? Ga een gesprek aan met een van onze ambassadeurs!

‘Het vak zo leuk maken als je maar wilt’

Met Suzanne Driessen verwelkomen we een nieuwe ambassadeur voor het vak bedrijfsgeneeskunde. Voor haar is de charme van haar werk als bedrijfsarts dat ze op allerlei plekken komt. ‘Ik neem een kijkje in de keuken bij veel verschillende bedrijven en verdiep me in alle processen om hen zo goed mogelijk te kunnen adviseren. Daarmee help ik werknemers naar hogere niveaus van duurzame inzetbaarheid, op mentaal, fysiek én sociaal niveau. Dat vind ik heel belangrijk. Net als het preventief bezig zijn binnen mijn vakgebied om verzuim te voorkomen.’

Doorgroeimogelijkheden

Suzanne werkt als bedrijfsarts bij Healthcare. Ze haalt niet alleen veel voldoening uit het verder helpen van werkenden, maar vindt ook de doorgroeimogelijkheden erg fijn. De mogelijkheid om je binnen de bedrijfsgeneeskunde verder te specialiseren – in bijvoorbeeld oncologie of longgeneeskunde – betekent voor haar dat het werk nooit saai zal worden. ‘Je kunt het vak zelf zo leuk maken als je maar wilt, zeg ik altijd.’ Woon je in of nabij Venlo en wil je meer te weten te komen over het vak? Mail dan Suzanne voor een (bel)afspraak of meeloopdag!

Even geen events & meeloopdagen? Maak belafspraak!

De ambassadeurs van Bedrijfsarts worden. Het betere werk! staan altijd klaar om mensen met interesse in bedrijfsgeneeskunde verder te helpen. Ze zijn aanwezig bij carrière-events voor geneeskundestudenten, houden gastcolleges en zijn beschikbaar voor meeloopdagen.  In deze Coronaperiode vervallen dit soort contactmogelijkheden grotendeels. Maar: de mogelijkheid om vragen te kunnen stellen over de opleiding en over het vak is er ook nu wel degelijk. Stuur een mail naar een van deze bedrijfsartsen en maak een belafspraak. Gewoon bellen, videobellen – het kan allemaal!

Ik wil graag een gesprek!

Stuur een mail naar ambassadeur Femke van Leeuwen
Stuur een mail naar ambassadeur Jeffrey Schaap
Stuur een mail naar ambassadeur Stefan van Vuuren
Stuur een mail naar ambassadeur Leonie Mooyman
Stuur een mail naar ambassadeur Christiaan Mollema 
Stuur ene mail naar ambassadeur Janneke Valk
Stuur een mail naar ambassadeur Erik-Jan van Wijhe
Stuur een mail naar ambassadeur Suzanne Driessen

Corona: bedrijfsartsen dé adviseur op de werkvloer

Op 4 maart plaatsten wij een nieuwsbericht over de rol van de bedrijfsarts bij de uitbraak van COVID-19. Op dat moment was het virus bij 24 mensen aangetroffen in Nederland. Inmiddels is het aantal positief geteste mensen in ons land opgelopen naar 38.802 (29 april 2020). De virusuitbraak had vanaf het begin directe gevolgen voor zorgverleners, ook voor bedrijfsartsen. De bedrijfsarts werd stante pede adviseur over de preventie van de virusverspreiding op de werkvloer. Met maatwerkoplossingen helpen bedrijfsartsen sindsdien werkgevers en werknemers om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Ook adviseren ze sinds de uitbraak bedrijven hoe ze het werk, als dat mogelijk is, op een veilige manier door kunnen laten gaan. De bedrijfsarts is feitelijk een COVID19-vraagbaak voor werkend Nederland geworden, door zelf adviezen uit te brengen of door professionals naar de juiste deskundigen door te verwijzen. De afgelopen weken, waarin de ‘intelligente lockdown’ zich ontwikkelde tot het ‘nieuwe normaal’ hebben bedrijfsartsen hun rol verder verbreed, met name in de samenwerking tussen bedrijfsartsen en in de multidisciplinaire samenwerking tussen zorgverleners.

Kennisbundeling arbeidsgerelateerde zorg

‘Alleen samen krijgen we het coronavirus onder controle’. Dat is de kernboodschap van de Rijksoverheid over de landelijke aanpak van COVID-19. Deze boodschap richt zich nadrukkelijk ook op zorgverleners binnen het domein arbeid en gezondheid. Na de intelligente lockdown werden al snel bijeenkomsten van bedrijfsartsen, zoals die van de beroepsvereniging NVAB, geannuleerd. Toch zijn veel meetings op alternatieve manieren doorgegaan, bijvoorbeeld via beeldbellen, vanwege het belang van onderlinge kennisdeling en samenwerking tussen bedrijfsartsen. Ook het snel en adequaat delen van kennis met andere deskundigen, zoals arbeidshygiënisten, is in deze periode belangrijker dan ooit. Bedrijfsartsen werken momenteel extra intensief samen met andere deskundigen en beroeps- en brancheverenigingen voor bedrijfsgezondheidszorg. Zo dragen verschillende kennispartners, waaronder bedrijfsartsen, bij aan kennisnieuwsbrieven over COVID-19 en arbeidsgerelateerde zorg.

Triage, melding en testbeleid

Ander goed voorbeeld van multidisciplinaire samenwerking is de samenwerking bij het testbeleid voor zorginstellingen. Triage, aanmelding en aanvraag van testen zijn hier in de ogen van GGD-en reguliere werkzaamheden van bedrijfsartsen. In deze Coronatijd bieden bedrijfsartsen deze diensten daarom ook proactief aan bij zorgklanten. Ook spelen bedrijfsartsen een rol bij het ontwikkelen van het testbeleid. Zo werkten OVAL en de NVAB mee aan het landelijke testbeleid van GGD GHOR, de belangenvereniging van de 25 GGD-en.

Kortom, ook in het domein arbeid en gezondheid wordt er hard gewerkt om het virus onder controle te krijgen. Wil je meer weten over de rol van bedrijfsartsen daarin? Bekijk dan ook de themapagina van de NVAB.

Corona: wat doe je als bedrijfsarts?

In december 2019 breekt het nieuwe coronavirus (COVID-19) uit in China. Nu trekt het virus ook Europa binnen en heeft het inmiddels Nederland bereikt, waar het (op het moment van schrijven, 4 maart, red.) bij 24 mensen is aangetroffen. Allerlei instanties houden ons constant op de hoogte van hoe het virus zich ontwikkelt en adviseren waar we op moeten letten om te achterhalen of we het virus hebben opgelopen. Voor professionals die zich bezighouden met arbeid & gezondheid is online ook steeds meer informatie te vinden. De NVAB wijst de weg met een overzicht van betrouwbare bronnen; OVAL heeft een reeks vragen en antwoorden ontwikkeld. Wat is het effect van het virus op werkend Nederland? Wat is de rol van arbodiensten en bedrijfsartsen bij het coronavirus?

Maatwerk & dialoog

Dat het coronavirus in Nederland is aangetroffen was groot nieuws. Hulpverleners en zorginstanties waren voorbereid en reageerden direct. Naast informatievoorziening ging ook de diagnosestelling direct van start. Daarbij spelen vooral huisartsen en GGD’en een grote rol, zoals OVAL ook aankaart, en daar kun je als bedrijfsarts weinig in betekenen. Toch ga je als bedrijfsarts ook meteen aan de slag met het virus, namelijk door te adviseren over preventie. In die adviserende rol ga je de dialoog aan met jouw klanten: werkgevers. Je begint met het aankaarten en uitleggen van de standaard maatregelen. Volgens OVAL zijn de drie belangrijkste maatregelen:

  • Was je handen regelmatig met zeep en water of gebruik desinfecterende handgel op basis van alcohol.
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog.
  • Gebruik papieren zakdoekjes of tissues en gebruik deze slechts één maal.

Daarna kijk je of er meer mogelijk is, waarbij je rekening houdt met de aard van de organisatie. In gesprek met de werkgever zoek je naar bedrijfsspecifieke preventieve maatregelen. Maatwerk dus, waarbij de dialoog met de werkgever heel belangrijk is. Je hebt het bijvoorbeeld over een ‘begroeten-zonder-aanraking’-beleid. Daarbij toon je ook het belang van communicatie aan: niet alleen medewerkers, maar ook klanten moeten geïnformeerd worden over het beleid. Zijn medewerkers vaak onderweg voor hun werk, bijvoorbeeld om met klanten te overleggen? Dan kun je ook alternatieven overwegen om fysiek contact geheel te vermijden, zoals telefonisch overleg of via Skype.

 

Signaleren en reageren

Het doel van al deze preventieve maatregelen is om besmettingsrisico’s te verkleinen. Toch kun je besmetting nooit 100% uitsluiten. Als bedrijfsarts adviseer je daarom werkgever én werknemers om alert te blijven op de volgende gezondheidsklachten: koorts in combinatie met luchtwegklachten, zoals hoesten, kortademigheid of longontsteking. Nu wil niemand een risico zijn voor hun collega’s, dus kunnen vermoedens soms schuldgevoelens of schaamte oproepen – een drempel om de klachten kenbaar te maken. Ook hierom is de open sfeer op de werkvloer van groot belang, zodat medewerkers zich niet bezwaard voelen om klachten te bespreken. Daarnaast is het belangrijk dat de werkgever weet wat de juiste handelingen zijn. Wanneer een medewerker vermoedt dat hij besmet is, is het belangrijk dat die diegene naar huis gaat en telefonisch contact opneemt met de huisarts. Ook adviseer je de werkgever nog geen verdere maatregelen te nemen, totdat het oordeel van de huisarts en GGD bekend is.

Vragen beantwoorden

De werkgever zelf zal ook vragen hebben. Het is aan jou, als bedrijfsarts, om deze zo goed mogelijk te beantwoorden of de werkgever door te verwijzen naar de juiste deskundigen. Een voorbeeld van een veelgestelde vraag is: ‘wat als een medewerker recent is teruggekeerd uit een besmette regio?’ Bij dit soort vragen, maak je gebruik van de adviezen van andere instanties. Het RIVM adviseert dat, zolang deze medewerker geen gezondheidsklachten heeft, het niet nodig is om deze persoon van het werk te weren. Daarom leg je uit dat de medewerker gewoon weer aan het werk kan.

Je kunt wel proactief adviseren om een vrijwillige quarantaine te overwegen. Daarmee verminder je besmettingsrisico’s. Je legt uit hoe zo’n quarantaine werkt. Door twee weken thuis te werken kan de medewerker ontdekken of er symptomen verschijnen, zoals koorts of luchtwegklachten en hoesten. Na twee weken nog steeds geen klachten? Dan kan deze persoon veilig weer terugkeren naar de werkvloer. Wanneer de medewerker in kwestie wel klachten krijgt, dan moet diegene uiteraard contact opnemen met de huisarts.

Ziek?

Mocht er toch een medewerker ziek worden van het coronavirus, dan moet diegene de adviezen van de huisarts en GGD opvolgen. Als bedrijfsarts ga je dan in gesprek met werkgever om uit voorzorg maatregelen te overwegen. Je kunt bijvoorbeeld adviseren dat andere medewerkers ook in quarantaine thuis gaan werken, om na te gaan of de zieke collega het virus aan hen heeft overgedragen. Het is daarbij belangrijk om een goede balans te vinden., omdat je er tegelijkertijd voor wilt zorgen dat essentiële werkzaamheden niet stil komen te liggen. Dus kijk je welke werkzaamheden verschoven of vanuit huis gedaan kunnen worden en voor welke werkzaamheden vervanging noodzakelijk is. Het liefst heb je dit van tevoren al besproken en opgenomen in een noodplan, zodat wanneer ziekte daadwerkelijk voorkomt, de transitie zo efficiënt mogelijk verloopt.

Herstellen

Daarna is het aan onze andere collega’s in de zorg, huisartsen, GGD’s en ziekenhuizen, om zorg te verlenen aan de zieken. De hersteltijd verschilt daarbij enorm. Sommige mensen voelen zich na enkele dagen weer fit, maar wanneer iemand in het ziekenhuis is opgenomen is er over het algemeen meer tijd nodig om te herstellen. Dat kan soms enkele weken duren. De klachten zijn vergelijkbaar met die van een hevige griep, waardoor na het genezen een re-integratietraject niet per se nodig is.

Meer weten over het coronavirus? Bekijk dan dit bronnenoverzicht van de NVAB of de protocollen van OVAL.

Podcast: Wat kunnen bedrijfsartsen doen bij werkstress?

Vanaf maandag 11 november is het de Week van de Werkstress. Werkstress is een onderwerp dat ook voor (toekomstige) bedrijfsartsen uiterst relevant is. Daarom gingen we erover in gesprek met Femke van Leeuwen, Lianne Schouten en met Marjolein Bastiaanssen, projectleider van de herziene richtlijn Psychische problemen.

Samen verdiepten we ons in het thema werkstress. Wat is het? Hoe groot is het probleem? Maar vooral ook: wat is de rol van de bedrijfsarts bij werkstress? Benieuwd hoe je als bedrijfsarts het verschil kan maken bij werkstress? Luister dan met ons mee!

Tijdlijn

  • 00:00 – Introductie van de podcast: waar gaan we het over hebben?
  • 00:30 – Introductie van de gastsprekers

Over werkstress

  • 00:50 – Werkstress: wat is het eigenlijk?
  • 01:54 – Hoe herken je werkstress?
  • 03:08 – Hoe groot is het probleem van werkstress? Waar komt het vooral voor en waarom juist daar?
  • 05:01 – Is de oorzaak van werkstress meer afhankelijk van de persoon of de aard van het werk?
  • 06:21   Is er ook een link te leggen tussen werkstress en de flexibilisering van de arbeidsmarkt?
  • 07:20 – Is het probleem nu groter dan vroeger?

De bedrijfsarts bij werkstress

  • 08:27 – Wat is de toegevoegde waarde van de bedrijfsarts bij werkstress?
  • 11:47 – Wat is jouw rol als bedrijfsarts wanneer iemand uitvalt door werkstress?
  • 13:29 – Welke hulp kun je bieden als bedrijfsarts?
  • 14:33 – Met wie praat je vooral als bedrijfsarts? Medewerkers of leidinggevenden?

Middelen en methodieken

  • 15:46 – Herziene Richtlijn Psychische Problemen
  • 19:02 – Het driegesprek
  • 19:57 – Nieuwe tools in de richtlijn psychische problemen (voorbeeldvragen, positieve psychologie)

De rol van de bedrijfsarts

  • 22:14 – Praktijkvoorbeeld ‘kruispunt in je loopbaan’
  • 23:35 – De bedrijfsarts als adviseur
  • 24:19 – De bedrijfsarts als arts
  • 24:47 – De bedrijfsarts als regisseur
  • 25:32 – Het bieden van preventieve maatregelen
  • 26:17 – Adviseren op organisatieniveau

Het vak bedrijfsarts

  • 27.32 – De ontwikkeling van het vak, pionieren!
  • 29.33 – Afsluiting met twee sleutelvragen: Voor wie is het beroep van de bedrijfsarts een mooie stap? En in hoeverre kun je als bedrijfsarts het verschil maken bij werkstress?

‘Je kind heeft kanker en jij niet, dus kom maar gewoon werken’

Op NOS.nl verscheen op 1 mei 2019 een artikel over de realiteit van veel werkenden met een ernstig zieke naaste. Uit onderzoek van onder meer de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties blijkt dat een werkweek combineren met langdurige en onregelmatige ziekenhuisbezoeken vaak niet lukt. Bijna de helft van de ouders met ernstig zieke kinderen meldt zich ziek. Ook naasten van volwassen kankerpatiënten hebben problemen om werk en zorg te combineren.

Niet alleen werknemers, maar ook werkgevers worstelen hiermee. Een werkgever van een klein bedrijf kan niet zomaar een werknemer missen. Moet hij de werknemer dan maar vragen ontslag te nemen zodra het zorgverlof voorbij is?

Voor bedrijfsartsen zijn zulke dilemma’s bijna dagelijkse praktijk. Zij begeleiden werknemers en werkgevers in het omgaan met deze moeilijke situatie. Het is daarom belangrijk dat werknemers en werkgevers ook de weg naar de bedrijfsarts weten te vinden, wanneer zij met zo’n situatie geconfronteerd worden.

Het artikel op NOS.nl vind je hier.